همنوایی مذهبی ناهمنوایان اجتماعی در ایران: مطالعه خرده فرهنگ لات ها

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران. ایران

2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی (گرایش مطالعات جوانان)، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jisr.2025.390633.1587
چکیده

پژوهش پیش رو با تاکید بر یکی از گروه‌های خرده‌فرهنگی که هرچند از دل فرهنگ عرفی جامعه بیرون آمده‌‌‌اند اما به ظاهر، در دسته ناهمنوایان اجتماعی قرار می‌گیرند به دنبال لحظاتی است که در عین ناهمنوا بودنشان، همنوایی پیدا می‌کنند. لات‌ها که در تاریخ اجتماعی ایران حضور اثرگذاری داشته‌اند در این پژوهش مورد مطالعه قرار گرفتند. لحظاتی وجود دارد که همین گروه ناهمنوا با ارزش‌های مطلوب فرهنگ عرفی همنوایی پیدا می‌کند و درگیر مناسکی می‌شود که مورد پذیرش جامعه است. و همین وضعیت پرسش اصلی این پژوهش را شکل داده است. این‌که چگونه ناهمنوایان اجتماعی در لحظاتی خاص که گاهی مقارن با ایام مذهبی است از خود رفتار همنوایانه بروز می‌دهند؟پژوهش در راستای تحقق اهداف خود، با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای مایرینگ، به انجام مصاحبه نیمه‌ساختار یافته و همچنین تحلیل محتوای صفحه‌های اینستاگرامی پرداخته ‌است.نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که لات‌ها هرچند به واسطه عوامل مختلفی به دنبال متمایز ساختن خود از جامعه هستند اما گاهی مشاهده می‌شود که با انجام رفتارهای همنوایانه برای خود پایگاه اجتماعی در میان جامعه عرفی پیدا کرده‌اند. که یکی از این بروزهای همنوایی به مذهب باز می‌گردد. که به صورت گزینشی به سراغ آن رفته و بروز اجتماعی آن یعنی حضور در هیئت، با عواملی چون پاتوق بودن هیئت و نمایش و تثبیت جایگاه آن‌ها، گره خورده است.