بحران اوکراین و پیآمدهای آن بر حوزه فرا‌آتلانتیک (2023-2022)

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده بحران اوکراین که در فوریه سال 2022 با تهاجم نظامی روسیه به این کشور آغاز شد، به صحنه آزمونی برای سنجش ابعاد کمی و کیفی چارچوب تعامل میان دو سوی آتلانتیک تبدیل شد. گرچه کماکان بحران مزبور جریان داشته و جلوه‌های فرازوفرود آن چندان قابل پیش‌بینی نیست، اما بر مبنای آنچه تاکنون رخ‌داده، این پرسش مطرح است که: جنگ روسیه و اوکراین چه تأثیری بر روابط سیاسی- امنیتی فرا آتلانتیک در بازه 2023-2022 داشته است؟ در پاسخ، فرضیه نیز عبارت است از اینکه: بحران اوکراین در کنار فرصت‌آفرینی برای تقویت انسجام درونی روابط فرا آتلانتیک، به‌واسطه آشکارسازی نگاه تبعی امریکا به اروپا، تشدید اختلافات درونی اتحادیه اروپا و به بن‌بست کشاندن رویکردهای قبلی در مورد نظم امنیتی و ثبات در این قاره، روابط میان این دو را با دورنمای مبهمی مواجه ساخته است. هدف، تبیین چگونگی اثرگذاری بحران اوکراین بر روابط تازه احیاشده امریکا و اروپاست؛ آن‌هم در شرایطی که در سایه میراث ترامپ، نشانه‌های بی‌اعتمادی میان دو سوی آتلانتیک کماکان مشهود است. یافته‌های این نوشتار نیز اینکه: چارچوب همکاری میان امریکا و اروپا در جهت رویارویی با روسیه، از عوامل واگرای متعددی در دو سطح روابط میان این دو و روابط میان دولت‌های اروپایی تأثیر پذیرفته و دورنمایی مبهم از روابط فرا آتلانتیک را پیش می‌کشد. روش پژوهش موردنظر توضیحی-تبیینی، بوده و بستر نظری لازم برای پیشبرد بحث نیز نظریه نوواقع‌گرایی تهاجمی است.