ارزیابی حجم فرسایش سنگ و ارتباط آن با تکتونیک در طاقدیس دنه خشک با استفاده از GIS
نویسندگان
1
2
doi
چکیده
منطقهی مورد مطالعه، طاقدیس تیپیک دنه خشک در استان کرمانشاه و بخشی از زون ساختمانی زاگرس چین خورده است. هدف این تحقیق محاسبهی حجم فرسایش سنگ و ارتباط آن با تکتونیک است. جهت دستیابی به هدف فوق، ابتدا محدودهی 90 حوضهی زهکشی در دامنهی طاقدیس بر اساس تصاویر ماهوارهای Quickbird و دادههای ارتفاعی SRTM مشخص گردید. بعد از بازسازیی سطوح قدیمی، ژئومورفیک DEM اولیهی (قبل از فرسایش) منطقه تهیه شد. سپس DEM فعلی (واقعی) منطقه به دست آمد. با کم کردن حجم DEM واقعی از حجم DEM اولیه، حجم فرسایش سنگ در هر دره محاسبه گردید. با استفاده از شیب لایهها و عرض طاقدیس، منطقهی مطالعاتی به 9 زون تکتونیکی تقسیم گردید و میانگین پارامترهای حجم فرسایش سنگ حوضهها (Ve)، مساحت حوضهها (A) و نسبت حجم فرسایش سنگ به مساحت حوضهها (Rva) در هر زون به دست آمد. نتیجهی این تحقیق نشان میدهد که با افزایش شیب ساختمانی پهلوی طاقدیس، مقدار پارامتر Rva نیز افزایش مییابد. همچنین رابطهی مستقیمی بین مساحت حوضهها و حجم فرسایش سنگ (Ve) وجود دارد. بررسی دادهها نشان میدهد که گسلها نیز نقش مهمی در افزایش فرسایش سنگ درهها ایفا مینمایند. در زونهای شماره 3، 4، 5، 6 و 7، بالاترین مقدار Rva به ترتیب مربوط به حوضههای گسلی شماره 25، 31، 57، 72 و 76 میباشند. بهطور کلی تحقیق حاضر نشان میدهد که حجم فرسایش سنگ در طاقدیس دنه خشک کاملاً متأثر از شیب و عرض پهلوی طاقدیس، موقعیت گسلها و مساحت حوضهها میباشد.