فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی به‌عنوان پیشران توسعه، نقشی حیاتی در پاسخ به چالش‌های اجتماعی و محیط‌زیستی دارند، با این حال ادبیات موجود در زمینه حکمرانی مسئولیت‌پذیری اجتماعی در این نهادها، اغلب فاقد تحلیل سیستمی و علّی از روابط میان پیشران‌های کلیدی است. این پژوهش با هدف طراحی معماری علّی حکمرانی مسئولیت‌پذیری اجتماعی در بستر آموزش عالی کشاورزی ایران، به شناسایی و تحلیل روابط ساختاری میان ۴۴ پیشران کلیدی می‌پردازد. در این راستا، از روش «دیمتل فازی» برای مدل‌سازی روابط استفاده شد. پانل خبرگان شامل ۲۷ نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه تهران با سابقه بیش از ۱۰ سال بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. نتایج نشان داد عوامل بُعد ساختاری و مدیریتی، نظیر «تعهد رهبری» و «سند راهبردی رسمی»، به‌عنوان محرک‌های ریشه‌ای و علت‌های اصلی عمل می‌کنند که تأثیری مستقیم بر سایر ابعاد دارند. در مقابل مؤلفه‌هایی چون «توسعه دانشگاه سبز»، «توانمندسازی کشاورزان» و «پژوهش‌های مسئله‌محور»، به‌عنوان پیامدهای نهایی و معلول شناسایی شدند. این یافته‌ها مبیّن آن است که نتایج ملموس مسئولیت‌پذیری، محصول مستقیم زیرساخت‌های مدیریتی و نهادی است. پژوهش حاضر با ارائه یک مدل معماری علّی، بینش جدیدی در دانش حکمرانی مسئولیت اجتماعی دانشگاهی ایجاد کرده و پیشنهاد می‌دهد برای ایجاد تحول پایدار، تمرکز از اقدام‌های مقطعی به سمت اصلاحات ساختاری و سیاستگذاری‌های بنیادین معطوف شود. این مدل، راهنمایی عملی و مبتنی بر شواهد برای تدوین استراتژی‌های مسئولیت اجتماعی در نظام آموزش عالی کشاورزی فراهم می‌آورد.