تعیین دقیق مدار ماهواره‌های زمین‌ایستا (ژئواستیشنری) بر اساس نظریة پتانسیل

نویسندگان

1 گروه مهندسی نقشه‌برداری، قطب مهندسی نقشه‌برداری و مقابله با سوانح طبیعی، پردیس فنی دانشگاه تهران صندوق پستی 4563-11365

2 گروه مهندسی نقشه‌برداری، قطب مهندسی نقشه‌برداری و مقابله با سوانح طبیعی، پردیس فنی دانشگاه تهران صندوق پستی 4563-11365

doi
چکیده

مدار زمین‌ایستا از سال‌ها قبل، برای برقراری ارتباطات مخابراتی جهانی مورد استفاده قرار گرفته است. مطالعه گستردة ما در این خصوص مشخص ساخت که تاکنون همة محاسبات تعیین مدار ماهواره‌های زمین‌ایستا بر اساس میدان پتانسیل نقطه‌ای  صورت گرفته است. از آنجا که این میدان، یک میدان بسیار تقریبی برای میدان پتانسیل واقعی زمین است، در این تحقیق بر آن شدیم که بررسی جامعی در خصوص تعیین مدار ماهواره‌های زمین‌ایستا با بهره‌گیری از نظریة پتانسیل و مدل‌های پتانسیل کروی و بیضوی کامل‌تر (نزدیک‌تر به میدان پتانسیل واقعی زمین) صورت دهیم. مدل‌های پتانسیلی به‌کار برده شده عبارت‌اند از: (الف) میدان پتانسیل متوسط کروی (ب) جملة اول بسط پتانسیل گرانی زمین به هارمونیک‌های بیضوی و (ج) میدان پتانسیل سومیگلیانا- پیزتی. بر اساس نتایج حاصل، شعاع مدار ماهوارة زمین‌ایستا برای میدان‌های (الف) تا (ج) دارای اختلافات به ترتیب ،  و  با مدار محاسبه شده از راه میدان نقطه‌ای  است. از آنجایی که این اختلاف موجب حرکت جزئی ماهواره در مدار خود می‌شود، ماهواره‌های زمین‌ایستای فعلی نیازمند راکت‌هایی هستند که برای تصحیح موقعیت مداری آنها مورد استفاده قرار گیرند و معمولاً عمر مفید این ماهواره‌ها بر اساس مدت زمان کفایت سوخت این راکت‌ها تعیین می‌شود. جزئیات نحوه محاسبه شعاع ماهواره‌های زمین‌ایستا بر اساس میدان‌های یاد شده در این مقاله ارائه شده‌ است. بر اساس نتایج حاصل مدار زمین‌ایستا با شعاع ، بر مبنای میدان‌های پتانسیل سومیگلیانا- پیزتی، برای به‌کار‌گیری در مخابرات ماهواره‌ای پیشنهاد می‌شود.