ارزیابی دقت مدل‌های CMIP6 بر اساس شاخص آماری KGE برای شبیه‌سازی بارش در حوضه آبریز دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 استاد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکترای آب و هواشناسی، ، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی دقت مدل‌های منتخب در 5 ایستگاه هواشناسی همدیدی بر اساس شاخص آماری KGE برای شبیه‌سازی بارش در حوضه آبریز دریاچه ارومیه (ایران) در سه دهه گذشته انجام گرفته است. از داده‌های 4 مدل AOGCM (MPI-ESM1-2-HR، INM-CM5-0 ،BCC-CSM2-MR  و EC-EARTH3-CC) از مجموعه مدل‌های سری CMIP6 استفاده شد. دوره تاریخی 1985-2014 در نظر گرفته شد. برونداد خام مدل‌ها توسط نرم‌افزار CMHyd مقیاس­کاهی شد. برای انتخاب روش مناسب ریزمقیاس از میان 2 روش Linear Scaling و Distribution mapping نمودار تیلور ترسیم شد. کارایی مدل‌ها در هر ایستگاه با KGE ارزیابی شدند. محاسبات نشان داد که برترین مدل برای شبیه‌سازی بارش در همه ایستگاه‌های منتخب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه مدل MPI و ضعیف‌ترین مدل، مدل BCC است. بیش‌ترین و کم‌ترین تصحیح توسط شاخص آماری کلینگ گوپتا، به ترتیب در ایستگاه‌های مراغه مهاباد بود. بیشینه و کمینه مقدار شاخص KGE به ترتیب در ایستگاه‌های تبریز و مراغه به دست آمد. نتایج نشان داد که برونداد خام مدل‌ها دارای خطای زیادی بوده و ‌نمی‌توان به‌طور مستقیم از آن‌ها استفاده کرد. نتایج نشان داد که روش مقیاس­کاهی Linear Scaling  قابلیت مناسبی در بهینه کردن برونداد مدل‌های GCM در منطقه مورد مطالعه دارد. با توجه به مقدار سنجه KGE برای مدل MPI که در هر 5 ایستگاه بعد از مقیاس‌کاهی بیشتر از 03/0 است، توانایی این مدل برای ارزیابی بارش در حوضه آبریز دریاچه ارومیه آشکار شد.