فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با احداث سدهای بلند به طور معمول از سرریزهای جامی شکل با جریان پرتابی آزاد استفاده می‌شود. این نوع سازه‌ها در صورت بررسی دقیق و شرایط توپوگرافی مناسب ناشی از جریان ریزشی،‏ در مقایسه با سایر انواع مستهلک کننده‌ها عملکرد مناسب‌تری دارند. بدین منظور در این پژوهش با انجام یکسری آزمایش‌ها،‏ تأثیر عملکرد یک دندانه در انتهای جام پرتابی،‏ تغییرات توپوگرافی بستر در پایین‌دست با تغییرات دبی،‏ میزان بازشدگی دریچه سرریز و عمق پایاب بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد با افزایش دبی،‏ ابعاد حفره آب‌شستگی افزایش می‌یابد ولی عمق پایاب روندی کاهشی نشان می‌دهد. همچنین به‌دلیل تأثیر دندانه جام انتهایی،‏ در مقایسه با حالت نرمال (بدون دندانه) با افزایش میزان بازشدگی دریچه به میزان 33% (2 سانتی‌متر نسبت به حداکثر میزان بازشدگی دریچه)،‏ حجم حفره 125.64% افزایش یافته و برای میزان 66% (4 سانتی‌متر بازشدگی دریچه نسبت به حداکثر میزان بازشدگی دریچه)،‏ حجم حفره 45.92% کاهش و برای میزان 99% (6 سانتی‌متر بازشدگی دریچه نسبت به حداکثر میزان بازشدگی دریچه) نیز،‏ حجم حفره 22.85% کاهش نشان می‌دهد.