فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، موضوع نسل و مباحث مربوط به تحلیل زندگی‌نامه و دورۀ زندگی در ایران مهم شده است و رخدادهای مختلف به عوامل نسلی نسبت داده می‌شوند، اما تمایزها و دقت‌های نظری لازم در این زمینه وجود ندارد.مقالۀ حاضر برای روشن‌کردن مفاهیم این حوزه، ابتدا سابقۀ مطالعات زندگی‌نامه را در علوم اجتماعی مرور و سپس اصول پارادایمی و مفاهیم اساسی این حوزه را معرفی می‌کند. سپس اهمیت تفکیک سه عامل «سن»، «نسل» و «زمانه» در مطالعات زندگی‌نامه‌ای طرح می‌شود.برخی از خصلت‌های افراد، اقتضای سن آن‌ها است که بیولوژی در آن اثر تعیین‌کننده دارد. اما اثر نسل یعنی تفاوت‌های سنی که ناشی از متولدشدن در زمانه‌های مختلف و برخورداری از تجربه‌های متفاوت است و عامل اجتماعی در آن تعیین‌کننده‌تر است. اثر زمانه فراتر از ویژگی‌های افراد، ساختار خود زندگی‌نامه را متأثر می‌سازد. «زمانه» یعنی معناهای اجتماعی مشترکی که در هر دورۀ زمانی میان همگان منتشر است یا شیوه‌های مشترک مواجهه با رخدادهای اجتماعی در یک دورۀ زمانی خاص. ادامۀ مقاله به تحولات زندگی‌نامه در گذار از دوران پیشامدرن به دوران مدرن و سپس به دوران پسامدرن می‌پردازد. دورۀ سوم در رویکردهای نظری مختلف، با نام‌های مختلفی از قبیل پسامدرن، مدرنیتۀ متأخر، مدرنیتۀ سیال و نئولیبرالیسم نامیده شده است.در انتها با تمرکز بر ویژگی‌های دوران پساکینزی، به شرح و بسط خصلت زندگی‌نامه در دورۀ سوم پرداخته و شرح داده می‌شود که ویژگی‌های دورۀ نئولیبرال شامل ذره‌گرایی، زوال اجتماع سیاسی، غلبۀ روایت موفقیت و رقابت، سیالیت، دانشگاه‌محوری و اکنون‌محوری زندگی‌نامه‌های امروزی را شکل داده است.