کاربرد عبارت‌های عربی در مرزبان‌نامه

نویسندگان
doi
چکیده

چکیدهمرزبان­نامه یکی از آثار برجسته نثر فنّی است که به اقتضای این نوع نثر، استشهادات عربی یکی از ویژگی­های بارز آن محسوب می­شود. مهارت خاصّ وراوینی در رعایت پیوستگی لفظی و معنایی عبارات عربی مرزبان­نامه با متن فارسی آن، اثر وی را به یکی از شاهکارهای متفاوت نثر فنّی تبدیل کرده­است.      مقالة حاضر در پی آن است که سهم و نقش عبارات عربی در ساختار لفظی و معنوی مرزبان­نامه را روشن نماید و جنبه­های مختلف ارتباط لفظی و معنوی این عبارات عربیِ مرزبان­نامه با متن فارسی آن را بررسی کند؛ به دیگر سخن، این پژوهش در پی پاسخ دادن به پرسمان­هـایی نظیرِ چگونگی ارتبـاط امثـال و اشعار عـربی مرزبان­نامه و تبیین جنبه­های لفظی و معنوی ارتباط اقتباسات عربی آن کتاب با متن فارسی آن است.      نتایج پژوهش نشان داد که در مرزبان­نامه از نظر لفظی، ترکیبات عربی به عنوان جزئی از نثر فارسی، دارای نقش­های مختلف دستوری هستند و از نظر بلاغت هم، در بسیاری از آرایه­ها و عناصر بلاغی به کار می­روند. استشهادات عربی از نظر معنوی نیز، با متن فارسی پیوستگی محکمی دارند و بیشتر جهت تتمیم و تکمیل کلام و تأیید و تأکید آن آمده‌اند.