اجتماع محلی مطلوب: راهبرد مقاومت در برابر فروش زمین های روستایی به غریبه ها
نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22059/jisr.2025.397346.1631چکیده
در سالهای اخیر به دلایل مختلف فروش زمینهای مرغوب روستایی به افراد غیربومی یا غریبهها در روستاها رواج یافته است. این امر سبب گردیده که مالکیت اراضی روستایی بین غریبهها و روستاییان تقسیم گردد و بدین شکل روستاها با چالشهای گوناگونی روبرو شوند. هدف این مطالعه آن است که با معرفی روستاهای مقاوم در برابر فروش زمین به غریبهها چگونگی شکل-گیری راهبردهای ایشان را برای حفظ زمین مورد وارسی قرار دهد. رویکرد پژوهشی این مطالعه کیفی است که بر اساس شیوه تحلیل مضمون، اطلاعات گردآوری شده آن مورد تجزیهوتحلیل قرار میگیرد. مشارکتکنندگان تحقیق به دو شکل نمونهگیری هدفمند و نظری انتخاب شدند که برایناساس با 32 نفر از اهالی روستاهای گسکره، کوچیچال و کندهسر بخش سردارجنگل شهرستان فومن در استان گیلان مصاحبه باز و نیمهساختارمند صورت گرفت. یافتههای این مطالعه وجود یک اجتماع محلی مطلوب را در بین روستاهای موردنظر را نشان داد که از طریق مؤلفههای پنجگانه: تعلق داشتن و وابستگی سرزمینی، مدیریت اجتماعی محلی خودجوش، تقویت سرمایه اجتماعی درونگروهی، حفظ هویت فرهنگی روستا و زیست جمعی هماهنگ تنظیم و تقویت مییابد. اجتماع محلی مطلوب پیامدهای مختلفی در روستاهای موردمطالعه بر جای گذاشته که بارزترین آن، اقدام مشترک جهت ممانعت از فروش زمین به غریبههاست. این اجتماع توانسته با ایجاد وابستگی شدید و شبکه ارتباطی سازنده، زمینهساز راهبرد مقاومت در برابر فروش زمین به غریبهها بهوسیله سه مؤلفه فرهنگسازی حفظ زمین، تجربه فروش زمینهای روستایی به غریبهها در روستاهای دیگر و اولویت فروش زمین به هممحلیها گردد و تا حدود زیادی از تصاحب زمینهای روستایی توسط غربیهها جلوگیری نماید.
