تحلیل عملکرد لرزه‌ای قاب‌های خمشی فولادی با استفاده از میراگرهای ویسکوز: رویکردی ترکیبی با تحلیل دینامیکی افزاینده (IDA)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22034/jss.2026.576324.1029
چکیده

این پژوهش به ارزیابی جامع رفتار لرزه‌ای قاب‌های خمشی فولادی با شکل‌پذیری ویژه، در دو حالت با و بدون میراگرهای ویسکوز می‌پردازد. برای دستیابی به درکی واقع‌نما و وابسته به شدت زلزله، افزون بر روش تحلیل استاتیکی غیرخطی مطابق استاندارد ۲۸۰۰ (ویرایش چهارم)، از تحلیل دینامیکی افزاینده به‌عنوان معیار در ارزیابی مبتنی بر شکست استفاده شده است. متغیرهای کلیدی ازقبیل تغییرمکان هدف، تغییرمکان‌های جانبی مطلق و نسبی طبقات، برش پایه و دوره تناوب مؤثر در دو سازۀ سه‌بعدی ۱۲ و ۱۶ طبقه مورد سنجش قرار گرفتند. برای هر سازه، هشت مدل (چهار مدل بدون میراگر و چهار مدل مجهز به میراگر ویسکوز) تحت مجموعه‌ای از رکوردهای زلزلۀ مقیاس‌شده در تحلیل IDA قرار گرفتند. تمامی مدل‌ها برای شرایط لرزه‌خیزی زیاد و خاک نوع ۳ طراحی و با نرم‌افزار SAP2000-V19 مدل‌سازی و تحلیل شدند. نتایج حاصل از هر دو روش Pushover و IDA هم‌سو بوده و نشان می‌دهد تغییر مقاطع از مربع به مستطیل، منجربه افزایش آسیب‌پذیری سازه و افزایش تغییرمکان نسبی طبقات می‌شود. همچنین، افزایش تعداد و طول دهانه‌ها در راستای Y موجب کاهش تغییرمکان جانبی مطلق می‌شود. نقطۀ اوج یافته‌ها، تأیید کارایی چشمگیر میراگرهای ویسکوز در کاهش قابل‌توجه پراکندگی نتایج  IDA، افزایش ظرفیت جذب انرژی و کاهش تغییرمکان‌های مطلق و نسبی در سطوح مختلف شدت زلزله (از سطح بهره‌برداری تا سطح فروپاشی) است. تحلیل IDA به‌وضوح نشان داد که استفاده از میراگر، حداکثر شتاب قابل‌تحمل سازه را پیش از رسیدن به آستانه‌های بحرانی شکست، افزایش داده و منحنی‌های ظرفیت سازه را به سطوح ایمن‌تری جابه‌جا می‌کند.