مروری بر تکامل روشهای طراحی پایداری سازههای فولادی و فولادی پُرشده با بتن؛ از رویکرد طول مؤثر تا تحلیل مستقیم
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
2 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
3 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
doi
10.22034/jss.2026.562732.1017چکیده
این گردآوری با رویکردی مروری–تحلیلی، سیر تکامل روشهای طراحی پایداری در سازههای فولادی و فولادی پرشده با بتن (CFT) را از روش کلاسیک مبتنی بر طول مؤثر تا روش نوین تحلیل مستقیم بررسی میکند. در این راستا، تحولات آییننامهای و مبانی فیزیکی حاکم بر هر روش، با تمرکز بر نحوۀ لحاظ آثار نواقص هندسی اولیه، کاهش صلبیت ناشی از تنشهای پسماند و رفتار غیرالاستیک مصالح، بهصورت منسجم تحلیل شدهاند. نتایج این بررسی نشان میدهد که گذار از روش طول مؤثر به تحلیل مستقیم، صرفاً یک تغییر در روابط طراحی نیست؛ بلکه بیانگر تغییر بنیادین در منطق ارزیابی پایداری از رویکردهای ضمنی به مدلسازی صریح آثار ناپایدارکننده در چارچوب ضوابط آییننامهای است. همچنین این گردآوری نشان میدهد که در طراحی اعضای فولادی پرشده با بتن، اگرچه مبانی روش تحلیل مستقیم پذیرفته شده است، اما تأثیر سطح بار محوری بر کاهش صلبیت اعضا هنوز بهصورت سادهسازیشده و ضمنی در آییننامهها لحاظ میشود. نوآوری این پژوهش در ارائۀ یک جمعبندی تحلیلی و یکپارچه از سیر تحول روشهای طراحی پایداری است که تفاوتها و محدودیتهای روشها را در منطق حاکم بر طراحی پایداری تبیین کرده و زمینه را برای توسعه مدلهای دقیقتر طراحی پایداری، بهویژه برای اعضای فولادی پرشده با بتن، مشخص میسازد.
