تعیین پریود غالب خاک با مایکروترمورها در شمال غرب تهران

نویسندگان

1 آموزش و پرورش ایران دبی

2 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466- 14155

doi
10.22059/jesphys.2006.80034
چکیده

رفتار آبرفت در مقابل جنبش‌های وارده به شکل‌های مختلفی در بروز خسارت دخالت دارند. یکی از مهم‌ترین اثر تخریبی را می‌توان حاصل از پدیده تشدید دانست. این پدیده وقتی رخ می‌دهد که پریود غالب آبرفت با پریود غالب جنبش نیرومند سنگ کف برابر باشد. در این حالت اثر تقویت آبرفت در شتاب حرکت زمین بیشترین مقدار است. در این پژوهش برای تعیین پریود غالب آبرفت، اندازه‌گیری مایکروترمورها در منطقه شمال غرب تهران در یک امتداد شمالی- جنوبی و در شش ایستگاه که پنج ایستگاه آن روی آبرفت و یک ایستگاه آن روی بیرون‌زدگی سنگی واقع شده بود، صورت گرفت. تفسیر داده‌ها براساس طیف دامنه به دو روش صورت گرفت. در روش اول که معروف به ایستگاه مرجع سنگ کف است، میانگین طیف دامنة ایستگاه واقع بر آبرفت به میانگین طیف دامنة ایستگاه واقع بر سنگ کف تقسیم می‌شود. در روش دوم که معروف به روش ناکامورا است، میانگین طیف دامنة مؤلفه‌های افقی به میانگین طیف دامنة مؤلفة قائم همان ایستگاه تقسیم می‌شود. بررسی نتایج حاصل از پردازش و تفسیر داده‌های صحرایی نشان می‌دهد، روش ایستگاه مرجع سنگ کف برای محاسبة بسامد تشدید آبرفت از اعتبار بالاتری نسبت به روش ناکامورا برخوردار است. بسامد تشدید در این منطقه بین 4/2 تا 5/5 هرتز به‌دست آمد که در امتداد پروفیل شمال به جنوب کاهش نشان می‌دهد. در نتیجه پریود غالب آبرفت از شمال به جنوب در امتداد پروفیل افزایش می‌یابد که با شواهد زمین‌شناسی منطقه مطابقت دارد. با توجه به شکل مایکروترمورها نوع خاک این منطقه از نوع رسوبات متراکم است که در تقسیم‌بندی آئین‌نامة 2800 از نوع دوم است. بنابراین روش مایکروترمورها براساس ایستگاه مرجع سنگ کف، به لحاظ مقرون به صرفه بودن و صرفه‌جویی در وقت جهت تعیین پریود غالب آبرفت پیشنهاد می‌شود.