فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه توجه قابل‌ملاحظه‌ای به توسعۀ روش‌های کنترل ارتعاشات لرزه‌ای سازه‌ها معطوف شده است. در میان کلیۀ تجهیزات میراکنندۀ ارتعاشات، میراگر جرمی تنظیم‌شده، به‌دلیل سادگی مکانیکی، مقرون‌به‌صرفه‌بودن و عملکرد قابل‌اطمینان، یکی از فناوری‌های مناسب محسوب می‌شود. عملکرد مطلوب این سامانه‌ها به انتخاب بهینۀ پارامترهای جرم، سختی و میرایی وابسته است. در مطالعۀ حاضر با هدف غلبه بر این چالش و یافتن مقادیر ایده‌آل پارامترهای میراگر، تحت اثر زلزله، از الگوریتم بهینه‌سازی پرندگان شکاری (BPBO)، به‌عنوان یک روش نوین و اثربخش در این عرصه، بهره گرفته شده است. در این پژوهش، بهبود عملکرد میراگر با دو معیار کاربردی ارزیابی شده است: 1- کاهش بیشینه جابه‌جایی بام؛ 2- کاهش جذر میانگین مربعات بیشینه جابه‌جایی تمامی طبقات.نتایج تحلیل‌ها نشان می‌دهد استفاده از پارامترهای بهینۀ استخراج‌شده توسط BPBO منجربه کاهش معنی‌دار پاسخ لرزه‌ای نسبت به حالت بدون میراگر و همچنین نسبت به مقادیر تنظیم کلاسیک می‌شود. با استفاده از روش حاضر، میانگین کاهش جابه‌جایی برای معیار اول به حدود 3/38 درصد و برای معیار دوم به حدود 5/38 درصد رسیده است. همچنین کاهش بیشینه جابه‌جایی بام برای معیار اول 5/36 درصد و برای معیار دوم 4/36 درصد محاسبه شده است. این ارقام در مقایسه با یافته‌های مطالعات گذشته، بهبود چشم‌گیری را نمایان می‌سازد و گویای توانایی بالاتر روش پیشنهادی در استهلاک انرژی زلزله و کنترل جابه‌جایی‌های سازه است. بررسی همگرایی الگوریتم نیز کارایی مناسب آن را در مسائل بهینه‌سازی غیرخطی سازه‌ای نشان می‌دهد.