فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش با استفاده از داده‌های اقلیمی 14 ساله (1980-1993) مؤسسة هوا فضای امریکا (NASA) ساختار ترمودینامیکی وردسپهر برای منطقة خاورمیانه و ایران بررسی شده است. برای این کار، توزیع افقی و قائم میانگین ماهانه، شار میانگین ماهانه، واگرایی شار میانگین برای هریک از عوامل رطوبت ویژه و گرما مطالعه شده است. به‌علاوه، تأثیر احتمالی پدیده‌های بزرگ‌مقیاس جوی از قبیل ال‌نینو ، لانینا و مانسُن در توزیع زمانی و مکانی این عوامل در بازة زمانی یاد شده نیز بررسی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که دمای نواحی شمال ایران و شمال منطقه خاور میانه عمدتاً تحت تأثیر مرکز سرد واقع در شمال گروئنلند و دمای نواحی جنوب ایران بیشتر تحت تأثیر شارش‌های ناشی از شرق دریای سرخ است. رطوبت ایران و منطقة خاورمیانه نیز متأثر از چهار منبع واقع در شرق اقیانوس اطلس، شمال افریقا، شرق دریای سرخ و غرب اقیانوس هند است که اثر منبع رطوبت شرق اقیانوس اطلس در مقایسه با اثر سه منبع دیگر ضعیف‌تر است. بر اساس نتایج حاصل، بیشینه رطوبت روی ایران هم‌زمان با بیشینه تقویت دو منبع واقع در شرق دریای سرخ و غرب اقیانوس هند و وقوع مانسُن تابستانی شدید هند است. در این شرایط شارهای رطوبت عمدتاً جنوبی‌اند. همچنین بیشینه دامنة تغییرات سالانه دما هم‌زمان با وقوع مانسُن تابستانی شدید در هند و بیشینه دامنه تغییرات سالانه رطوبت هم‌زمان با وقوع لانینای قوی است.