مطالعة موردی تلاطم هوای صاف روی ایران به‌کمک برخی از شاخص‌های تلاطم در یک دورة 5 ماهه (ژانویه- مه 2004)

نویسندگان

1 پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، صندوق پستی 6466- 14185

2 مؤسسة ژئوفیزیک داشگاه تهران، صندوق پستی 6466- 14155

3 سازمان هواشناسی کشور، صندوق پستی 6466- 14185

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، صندوق پستی 775- 14515

doi
10.22059/jesphys.2006.80068
چکیده

در این مقاله کوشش شده است به‌کمک محاسبه، برخی از مهم‌ترین شاخص‌های تلاطم هوای صاف، با استفاده از پارامترهای مرتبط از جمله چینش باد در یک دوره 5 ماهه (ژانویه تا مه 2004)، مقادیر آستانه شاخص‌های وقوع تلاطم با شدت‌های سبک تا متوسط و متوسط، مشخص شود و الگوهای جوی متداول همراه با این پدیده در سطوح فوقانی جو و در منطقة ایران مورد بررسی قرار گیرد. برای محاسبة شاخص‌ها از داده‌های مدل جهانی AVN (داده‌های عینی) استفاده شده است و نتایج به‌دست آمده با گزارش‌های دریافتی از خلبانان (داده‌های ذهنی) پروازهای عبوری بر فراز آسمان ایران مقایسه شده است. این مطالعه نشان می‌دهد که وقوع تلاطم هوای صاف (CAT clear Air turbulence,) با شدت‌های بیشتر از متوسط در ایران نادر است. آستانة عددی وقوع تلاطم هوای صاف با شدت متوسط در ایران به کمک شاخص‌های عینی الرود-2 و داتن ، با وجود اینکه شرایط اقلیمی در ایران و دیگر نقاط دنیا از جمله اروپا و امریکا یکسان نیست، تطبیق قابل قبولی با مقادیر آستانه‌ای معرفی شده در اروپا و امریکا دارد و با گزارش‌های دریافتی از خلبانان نیز همخوانی خوبی را نشان می‌دهد. بیشترین تلاطم‌ها در لایه 300-250 میلی باری رخ داده است و در جریان سوی ناوة ژئوپتانسیلی بیشترین مقادیر عددی شاخص‌ها همراه با تلاطم هوای صاف دیده شده است.