بررسی تأثیر توسعه مالی و مدیریت توسعه بر رشد اقتصادی و کیفیت محیط‌زیست

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

doi
10.22077/jgdms.2024.7800.1157
چکیده

رشد اقتصادی یکی از مهم‌ترین اهداف و شاخص‌های کلیدی توسعه محسوب‌می‌شود. مدیریت توسعه نقشی اساسی در ایجاد شرایط لازم برای دستیابی به رشد اقتصادی پایدار و فراگیر ایفا می‌کند. مدیریت توسعه و توسعه مالی دو عامل کلیدی هستند که بر رشد اقتصادی و آلودگی‌های زیست‌محیطی یک کشور یا منطقه تأثیر می‌گذارند. سیاست‌های مناسب مدیریت توسعه و توسعه مالی می‌توانند به‌طور هم‌زمان رشد اقتصادی و بهبود کیفیت محیط‌زیست را فراهم آورد. توسعه مالی، به‌واسطه فراهم‌کردن منابع مالی موردنیاز برای تشکیل واحدهای تحقیق و توسعه مجهز تر و پیشرفته‌تر و همچنین امکان دسترسی به تکنولوژی‌های کارا تر و سازگارتر با محیط‌زیست که نیاز به منابع مالی بیشتر دارند، امکان جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجیِ بیشتر، همراه آلودگی کمتر را فراهم می‌سازد و از این روش رسیدن به رشد اقتصادی را ایجاد می‌کند. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر مدیریت توسعه و توسعه مالی بر رشد و توسعه اقتصادی و عملکرد محیط‌زیست در کشور ایران می‌باشد. به همین منظور با استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده طی دوره زمانی 2002 تا 2022 و الگوی خود بازگشت با وقفه‌های توزیعی به برآورد و تخمین دو مدل رشد اقتصادی و مدل آلودگی‌های محیط‌زیستی پرداخته شده‌است. یافته‌های پژوهش حاکی از تأثیر مثبت توسعه مالی بر رشد اقتصادی و کاهش تخریب‌های محیط‌زیستی است. همچنین ضریب شاخص مدیریت توسعه در دو مدل رشد اقتصادی و مدل آلودگی محیط‌زیستی معنادار نشد که به‌دلیل فاصله داشتن استانداردهای محیط‌زیستی و فقدان نهادها و قوانین مناسب در این حوزه می‌باشد. سرانه مصرف انرژی و بیکاری در مدل رشد اقتصادی دارای ارتباط مثبت و معنادار شدند. متغیرهای بازبودن تجاری و تولید ناخالص داخلی نیز اثری مستقیم و همسو بر تخریب محیط‌زیست دارند.