ارزیابی احتمال فروریزش قابهای بتن مسلح مهاربندی زانویی شده تحت زلزلههای نزدیک گسل پالسدار با روش FEMA P-695
نویسندگان
1 موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان
2 مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی جهاددانشگاهی خوزستان
doi
10.22034/jss.2025.553884.1011چکیده
در این پژوهش، عملکرد لرزهای قابهای بتنآرمۀ مجهز به مهاربند زانویی (RC-KBF) بر اساس دستورالعمل FEMA P-695 بهطور دقیق ارزیابی شده است. هدف اصلی تحقیق، بررسی احتمال فروریزش این قابها تحت اثر زلزلههای شدید حوزۀ نزدیک، بهویژه رکوردهای پالسدار و تحلیل غیرخطی دینامیکی رفتار سازه است. برای این منظور، مدلهای دوبعدی قابهای بتنآرمه با دهانهها و تعداد طبقات متنوع طراحی و بر اساس ضوابط ملی ساختمان ایران (مباحث 9 و 10) و استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) با نرمافزار ETABS ساخته شدند. سپس تحلیلهای غیرخطی افزایشی با نرمافزار PERFORM 3D اجرا شد تا پارامترهای کلیدی مانند شتاب طیفی میانۀ فروریزش و نسبت حاشیۀ فروریزش (CMR) استخراج شود. نتایج مقایسهای نشان داد که استفاده از رکوردهای پالسدار، موجب افزایش حدود 18 درصد در شتاب طیفی میانۀ فروریزش و 17 درصد در نسبت حاشیۀ فروریزش نسبت به رکوردهای بدون پالس میشود که نمایانگر تأثیر مخرب خاص رکوردهای نزدیک گسل است. بیشتر مدلها، الزامات حداقلی FEMA P-695 را برآورده کرده و تنها یک مدل بهدلیل شکلپذیری پایین، از معیارها تخطی کرد. یافتههای این مطالعه، اهمیت استفاده از مهاربند زانویی بهعنوان جایگزینی مؤثر و پایدار برای سیستمهای مقاومسازی لرزهای سنتی در قابهای بتنآرمه را نشان میدهد؛ بهخصوص در مناطقی با ریسک بالای زلزلههای نزدیک گسل. این تحقیق علاوه بر ارائۀ شواهد کیفی و کمی عملکرد بهبودیافته، چالشهای خاص رکوردهای پالسدار را نیز به روشنی مطرح میکند.