ارتباط آب قابل بارش ابر و بارندگی دیدبانی شده در منطقة تهران

نویسندگان

1 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155

2 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155

3 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155

doi
10.22059/jesphys.2005.79989
چکیده

آب قابل بارش ابر (PW)، از کمیت‌های مهم هواشناسی است که امروزه دانشمندان فیزیک ابر توجه ویژه‌ای به‌آن دارند. در اکثر نقاط جهان اندازه‌گیری این کمیت با رادار صورت می‌گیرد ولی به‌دلیل این‌که هنوز در منطقة تهران پوشش راداری مناسب برای این اندازه‌گیری وجود ندارد بررسی این کمیت با تحلیل داده‌های رادیوگمانه به‌انجام می‌رسد. در این پژوهش سعی شده است تا با محاسبة آب قابل بارش به روش ترمودینامیکی از روی نمودارهای هواشناختی Skew-Tlnp و مقایسة آن با بارش اندازه‌گیری شده در ایستگاه‌های زمینی منطقة تهران، رابطه‌ای برای پیش‌بینی کمی بارش به‌دست آید. بررسی‌های فیزیکی مربوط به ارتباط آب قابل بارش حاصل از نمودارهای هواشناختی و بارش اندازه‌گیری شده، به‌طور جداگانه و به تفکیک برای ساعت‌های 00 و 12 در بازة زمانی پانزده ساله (1998-1984) صورت گرفته است. در ادامه روابطی نیز بین آب قابل بارش ساعت 00 و 12 در بازه‌های  0 تا 15، 15 تا 30 و 30 تا 45 میلی‌متر و بارش اندازه‌گیری شده متناظر معرفی شده است که عمدتاً از دیدگاه آماری معنی‌دارند. در این پژوهش براساس کارهای پژوهشگران فیزیک ابر در کاربرد آب قابل بارش در برآورد قابلیت بارورسازی ابرها، این آستانه برای ابرهای همرفتی تهران بین 20 تا 25 میلی‌متر به‌دست آمده است. علاوه بر آن، آستانة 7 میلی‌متر آب قابل بارش ابر برای احتمال وقوع بارش به‌دست آمده است، بدین معنا که هنگامی که آب قابل بارش کمتر 7 میلی‌متر باشد، انتظار بارشی روی تهران نمی‌رود. در یک بررسی تکمیلی، برای پیش‌بینی احتمال وقوع سیل نیز از آب قابل بارش ابر استفاده شده است و نتیجة این بررسی آستانة 35-40 میلی‌متر آب قابل بارش را برای احتمال وقوع سیل در تهران به‌دست می‌دهد. به‌عبارت دیگر اگر آب قابل بارش اندازه‌گیری شده از 35-40 میلی‌متر بیشتر باشد، احتمال وقوع سیل وجود دارد.