روشی برای محاسبة شتاب گرانشی میانگین در داخل زمین به‌منظور افزایش دقت محاسبه ارتفاع اورتومتریک

نویسندگان

1 قطب مهندسی نقشه‌برداری و مقابله با سوانح طبیعی، گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکدة فنی دانشگاه تهران صندوق پستی 4563-11365

2 قطب مهندسی نقشه‌برداری و مقابله با سوانح طبیعی، گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکدة فنی دانشگاه تهران صندوق پستی 4563-11365

doi
10.22059/jesphys.2005.79993
چکیده

در این مقاله روشی برای محاسبة شتاب گرانشی میانگین در داخل زمین از نقطة مشاهده تا ژئوئید که مورد نیاز تعیین ارتفاع اورتومتریک است ارائه شده است. روش ارائه شده شامل مراحل زیر است: محاسبة اثرات جهانی- منطقه‌ای شتاب گرانشی از راه بسط شتاب جاذبه به هارمونیک‌های بیضوی تا درجه و مرتبة 360 به اضافة شتاب گریز از مرکز.  تعیین شتاب جاذبة حاصل از جرم‌های نزدیک با استفاده از حل انتگرال نیوتن در سامانة تصویر هم‌مساحت استوانه‌ای تا شعاع 55 کیلومتر.  محاسبة شتاب گرانشی در امتداد خط شاغولی براساس نتایج مراحل (1) و (2) در دو نقطة واقع بر سطح زمین و سطح ژئوئید و محاسبة میانگین آنها و افزایش تعداد نقاط به‌کار برده شده در محاسبة میانگین تا جایی که تفاوت شتاب گرانشی میانگین از مقدار از پیش تعیین شده برای دقت شتاب گرانشی میانگین تجاوز نکند.  تعیین میانگین شتاب گرانشی محاسبه شده در طی مراحل (1) تا (3). روش ارائه شده با مشاهدات شتاب گرانشی در داخل زمین در چاه اکتشافی به دو روش زیر مقایسه شده است: (الف) مقایسة شتاب گرانشی مشاهده شده در داخل زمین در امتداد چاه اکتشافی با شتاب گرانشی محاسبه شده در همان نقاط. (ب) مقایسة شتاب گرانشی میانگین حاصل از مشاهدات شتاب گرانشی در داخل چاه اکتشافی با شتاب گرانشی میانگین حاصل از محاسبات طی مراحل (1) تا (4). نتایج حاصل از دو مقایسة (الف) و (ب) حاکی از حصول دقت 768/10 میلی‌گال در محاسبة شتاب گرانشی نقطه‌ای درعمق 7/474 متر و دقت 56/5 میلی‌گال در شتاب گرانشی میانگین داخل زمین تا عمق یاد شده است.