تعیین عمر مفید باقی‌مانده ساختمان‌ها پس از وقوع زلزله، مطالعه موردی: تیرهای دو سر مفصل فولادی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

2 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

3 دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، ایران

4 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

doi
10.22034/jss.2025.229188
چکیده

عمر مفید باقی‌مانده، نشان‌دهندۀ مدت زمانی از حیات یک سازه است که بهره‌برداری ایمن از آن، پس از وقوع زلزله امکان‌پذیر باشد. با توجه به کاهش احتمالی مقاومت سازه در برابر زلزله‌های آتی در اثر آسیب‌دیدگی، تعریف شاخصی برای ارزیابی عملکرد سازه پس از زلزله، ضروری به نظر می‌رسد. در این پژوهش، روشی کارآمد جهت محاسبۀ عمر مفید باقی‌ماندۀ سازه‌ها با تمرکز بر تیرهای دوسر مفصل فولادی ارائه شده است. بدین منظور، حالات مختلف آسیب‌دیدۀ این تیرها مدل‌سازی شده و با انجام تحلیل‌های مودال و بار افزون، پارامترهایی چون زمان تناوب و تغییرمکان ظرفیتی در سطح عملکرد ایمنی جانی استخراج گردید. سپس با بهره‌گیری از روابط احتمالاتی زلزله و مدل‌های کاهش‌دهنده، عمر مفید این المان‌ها محاسبه شد. در ادامه، با استفاده از شبکۀ عصبی تحت نظارت، الگویی عددی برای تخمین عمر مفید تیرهای مشابه توسعه داده شد. نتایج حاصل، بیانگر توانمندی روش پیشنهادی در تخمین مؤثر عمر مفید تیرهای دوسر مفصل می‌باشد. لازم به ذکر است که این مطالعه با محدودیت‌هایی نظیر ساده‌سازی در مدل‌سازی عددی، عدم درنظرگرفتن رفتار غیرخطی پیچیدۀ مصالح و چالش‌های تعمیم‌پذیری به سایر اجزای سازه‌ای همراه بوده است؛ لذا ضروری است که این موارد در تفسیر و کاربرد یافته‌ها مدنظر قرار گیرد.