طراحی مدل شبهدینامیکی پیشبینی سیل برای زمان حقیقی
نویسندگان
1 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155
2 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155
doi
10.22059/jesphys.2005.80000چکیده
بر پایة شاخصهای مدل تابع انتقال مدل آماری دینامیک با توجیه فیزیکی به کمک پایداری ریاضیاتی مشتق شده است. این مدل به کمک تغییر در شرایط حوضه در زمان واقعی عمل میکند و نتایج قابل قبول فیزیکی بهدست میدهد. ساخت مدل در این بررسی از راه بستة نرمافزاری تدوین شده صورت میگیرد. این برنامه نیازمند دو فایل ورودی شامل فایل دادههای بارندگی و دادههای رواناب است. در این بررسی برای ساخت مدل از دادههای ساعتی دبی و باران هشت رویداد در ایستگاه بهبهان حوضة مارون استفاده شده است. در مرحلة شبیهسازی مدل، سه عامل حجم (a)، شکل (e) و زمان (g) معرفی و بهکار گرفته شده است که تأثیرات انفرادی و تجمیعی هیچ کدام از آنها موجب ناپایداری، نوسان و منفی شدن پاسخ ضربة واحد مدل نمیشود. با تعدیل کردن این سه عامل، مدل بهنگامی ساخته شد که دقت بیشتری نسبت به مدل ایستا دارد. چنانچه بهنگام کردن مدل با این پارامترها که به طور خودکار و با توجه به روش کمترین مربعات بازگشتی در برنامه به دست میآیند مطلوب نباشد، با انتخاب دستی این سه پارامتر میتوان به جوابهای مطلوبتری رسید. آخرین بخش مربوط به پیشبینی سیل است. این بخش با استفاده از یافتههای مرحله کالبزنی و مرحلة بهنگام کردن مدل به کمک پارامترهای حجم، شکل و زمان، برای پیشبینی دبی بهکار میرود. بهمنظور آزمودن مدل، از چهار رویداد دیگر ایستگاه بهبهان استفاده شده است. نتایج بهدست آمده اجازه میدهد تا دبی واقعی و دبی پیشبینی شده برای چند گام بعدی مقایسه شود.