طراحی مدل شبه‏دینامیکی پیش‏بینی سیل برای زمان حقیقی

نویسندگان

1 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155

2 مؤسسة ژئوفیزیک دانشگاه تهران، صندوق پستی 6466-14155

doi
10.22059/jesphys.2005.80000
چکیده

بر پایة شاخص‏های مدل تابع انتقال مدل آماری دینامیک با توجیه فیزیکی به کمک پایداری ریاضیاتی مشتق شده است. این مدل به کمک تغییر در شرایط حوضه در زمان واقعی عمل می‏کند و نتایج قابل قبول فیزیکی به‌دست می‏دهد. ساخت مدل در این بررسی از راه بستة نرم‏افزاری تدوین شده صورت می‏گیرد. این برنامه نیازمند دو فایل ورودی شامل فایل‏ داده‏های بارندگی و داده‏های رواناب است. در این بررسی برای ساخت مدل از داده‏های ساعتی دبی و باران هشت رویداد در ایستگاه بهبهان حوضة مارون استفاده شده است. در مرحلة شبیه‏سازی مدل، سه عامل حجم (a)، شکل (e) و زمان (g) معرفی و به‌کار گرفته شده است که تأثیرات انفرادی و تجمیعی هیچ کدام از آنها موجب ناپایداری، نوسان و منفی شدن پاسخ ضربة واحد مدل نمی‏شود. با تعدیل کردن این سه عامل، مدل بهنگامی ساخته شد که دقت بیشتری نسبت به مدل ایستا دارد. چنانچه بهنگام کردن مدل با این پارامترها که به طور خودکار و با توجه به روش کمترین مربعات بازگشتی در برنامه به دست می‏آیند مطلوب نباشد، با انتخاب دستی این سه پارامتر می‏توان به جواب‌های مطلوب‏تری رسید. آخرین بخش مربوط به پیش‏بینی سیل است. این بخش با استفاده از یافته‏های مرحله کالب‏زنی و مرحلة بهنگام کردن مدل به کمک پارامترهای حجم، شکل و زمان، برای پیش‏بینی دبی به‌کار می‏رود. به‌منظور آزمودن مدل، از چهار رویداد دیگر ایستگاه بهبهان استفاده شده است. نتایج به‌دست آمده اجازه می‏دهد تا دبی واقعی و دبی پیش‏بینی شده برای چند گام بعدی مقایسه شود.