اثر ساختار سنی جمعیت بر امنیت اقتصادی ایران

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد، دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه تبریز

3 دانشیار اقتصاد، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
چکیده

امنیت اقتصادی، یکی از مهم­‌ترین ابعاد امنیت ملی و از زیرساخت­‌های اساسی برای دستیابی به توسعه اقتصادی و بهبود سطح رفاه اجتماعی به شمار می­‌آید. دگرگونی­‌های جمعیتی، می­‌تواند بر توسعه و روند متغیرهای هدف اقتصادی اثرهای گسترده و ویژه­‌ای داشته باشد. شناخت این اثرها می­‌تواند کمک خوبی برای سیاست­‌گذاری و برنامه­‌ریزی توسعه باشد. هدف از نگارش این مقاله، بررسی اثر ساختار سنی جمعیت بر امنیت اقتصادی ایران طی دوره زمانی 1395-1360 است. در این راستا نخست، شاخص امنیت اقتصادی با استفاده از منطق فازی برآورد شده است. نتایج بیانگر بی­‌ثباتی این شاخص طی دوره مورد بررسی می­‌باشد. سپس اثر الگوی جمعیتی ایران در کنار سایر متغیرهای تاثیرتأثیر گذار بر امنیت اقتصادی ایران با استفاده از روش ‌ GMM سری زمانی ارزیابی شده است. نتایج نشان می­‌دهد که ساختار سنی جمعیت، تاثیرتأثیر منفی و معنا­‌داری بر امنیت اقتصادی ایران دارد. رشد جمعیت، موجودی سرمایه، توسعه مالی، آزادی تجاری و نرخ پس­‌انداز، اثر مثبت و معنا­‌داری بر امنیت اقتصادی داشته است، ولی نرخ تورم، اثر معنا­‌داری بر شاخص امنیت اقتصادی نداشته است. جمعیت ایران به سرعت در حال پیر شدن بوده و اگر روند کنونی ادامه یابد، می­بایدستی منابع محدود اقتصادی به‌جای سرمایه­‌گذاری در بخش­‌های تولیدی و عمرانی، صرف تامینتأمین نیازهای سالمندان شود. بنابر این ضرورت دارد که برنامه­‌ریزی لازم برای مقابله با این مساله انجام شود.