تحلیل آماری رابطه‌های هندسی- هیدرولیکی رودخانه‌ها (مطالعه موردی: رودخانه فیروزه- شاهجوب بجنورد)

doi
چکیده

مطالعه سیستم‌های رودخانه‌ای از جنبه‌های مختلف محیط طبیعی شامل هیدرولوژی،‏ هیدرولیک،‏ فرآیندهای فرسایش و رسوب‌گذاری و همچنین شکل کانال‌های رودخانه‌ای است. بین تغییرات ایجاد شده در متغیرهای مستقل و واکنش متغیرهای وابسته همواره تأخیر زمانی وجود دارد که با مقادیر و حدود تغییرات در متغیرهای مستقل و قابلیت تغییرپذیری متغیرهای وابسته کنترل می‌شود. در این پژوهش،‏ برای بررسی خصوصیات هندسی و هیدرولیکی مقاطع عرضی رودخانه فیروزه- شاهجوب در استان خراسان شمالی بعد از تحلیل نتایج خروجی از مدل هیدرولیکیHEC-RAS ،‏ برای دبی با دوره بازگشت 10 ساله برای 37 بازه که در طول رودخانه انتخاب شده بود،‏ اقدام شد. بهترین معادله از بین رابطه‌های رگرسیونی که دارای کمترین خطای استاندارد،‏ کمترین مقدار P-value و ضریب تشخیص بالاتر بود،‏ انتخاب شد. نتایج پژوهش نشان داد که معادله نمایی به‌عنوان معادله مناسب‌تر برای رابطه‌های ژئومتری - کانال برای رودخانه مورد مطالعه است که دارای خطای استاندارد 0.010،‏ ضریب تشخیص 0.88 و P-value 0.002 نسبت به سایر مدل‌ها بود.