مطالعه عددی کمانش مخزن فولادی تحت اثر مؤلفه‌های افقی و قائم زلزله

نویسندگان

1 استادیار، مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، مرکز آموزش عالی محلات، محلات

2 دانشیار، مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم

doi
چکیده

مخازن فولادی استوانه‌ای روزمینی یکی از سازه‌های پرکاربرد در صنایع، پالایشگاه و نیروگاه است. به‌دلیل این‌که پوستۀ مخازن فولادی نازک است، این مخازن تحت اثر زلزله، ممکن است دچار آسیب و یا کمانش پوسته شوند. در این تحقیق، کمانش دینامیکی مخزن فولادی استوانه‌ای روزمینی مهارشده تحت اثر مؤلفه‌های‌ افقی و قائم زلزله با استفاده از روش تحلیل غیرخطی دینامیکی افزایشی، ارزیابی شده است. هدف این پژوهش بررسی اهمیت تأثیر مؤلفۀ قائم زلزله بر کمانش دینامیکی مخازن فولادی است. یک مخزن فولادی استوانه‌ای با قطر 30 متر و نسبت ارتفاع به قطر برابر 0/4 بر اساس استاندارد API 650 طراحی شد و با روش اجزای محدود مدل‌سازی شده است. مخزن فولادی تحت اثر یک سری رکوردهای افقی و قائم زلزله با شدت‌های مختلف افزاینده قرار گرفته است. با استفاده از معیار کمانش دینامیکی، متوسط شتاب بحرانی زلزله و متوسط نیروی برش پایه بحرانی کمانش پوستۀ مخزن تخمین زده شده است. نتایج تحلیل دینامیکی نشان داد که مؤلفۀ قائم زلزله باعث کاهش قابل‌ملاحظۀ ظرفیت کمانش پوستۀ مخزن شده است. کمانش پوستۀ مخزن تحت اثر فقط تک‌مؤلفۀ افقی و دو مؤلفۀ‌ افقی و قائم زلزله، در قسمت پایین پوسته و در ارتفاع 2/8 متر بالای کف مخزن، ایجاد شده است. نیروی برش پایه دینامیکی بحرانی مخزن در حالت تحریکِ دو-جهتی (HV)، 23/5 درصد کوچک‌تر از برش پایه دینامیکی بحرانی در حالت تحریکِ تک-جهتی (H) است