فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

1. مقدمه و هدفکژگزینی به‌عنوان یکی از پیامدهای اصلی عدم تقارن اطلاعات در نظریه اقتصاد اطلاعات، تهدیدی جدی برای پایداری قراردادهای اعتباری محسوب می‌شود. این مسئله در عقود مشارکتی بانکداری اسلامی که مبتنی بر مشارکت در سود و زیان هستند، شدت بیشتری می‌یابد. هدف پژوهش حاضر، امکان‌سنجی مدیریت ریسک نکول ناشی از کژگزینی در عقود مشارکتی با بهره‌گیری از فناوری وب۳ و تمرکز بر شناسایی عوامل ایجادکننده کژگزینی و نحوه کاهش آن‌ها از طریق راهکارهای فناورانه است.2. مواد و روش‌هادر بخش کیفی، از روش دلفی برای شناسایی و اجماع بر عوامل مؤثر بر بروز کژگزینی در عقود مشارکتی استفاده شد. جامعه خبرگان شامل مدیران اعتبارات و ریسک بانکی، اساتید دانشگاه و مشاوران فین‌تک اسلامی بود. در بخش کمی، داده‌ها در سال 1402 گردآوری شده و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM)، روابط میان متغیرهای پژوهش (شامل عدم شفافیت اطلاعات مشتری، فقدان شناخت تخصصی متقاضی، عدم تطابق اهداف شرکا، کژگزینی، فناوری وب۳ و ریسک نکول) آزمون گردید.3. یافته‌های تحقیقنتایج مدل PLS-SEM نشان داد که کژگزینی اثر مستقیم و معناداری بر ریسک نکول دارد (β = 0.299, p < 0.01). همچنین، فناوری وب۳ از طریق نقش میانجی، تأثیر منفی و معناداری بر ریسک نکول اعمال می‌کند (β = -0.214, p < 0.01). در میان متغیرهای مؤثر بر بروز کژگزینی، عدم شفافیت اطلاعات مشتری و فقدان شناخت تخصصی متقاضی بیشترین نقش را داشتند.4. بحث و نتیجه‌گیرییافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از فناوری‌های وب۳ (مانند هویت دیجیتال غیرمتمرکز، قراردادهای هوشمند و دفترکل توزیع‌شده) می‌تواند با ایجاد شفافیت، کاهش عدم تقارن اطلاعات و محدودسازی رفتارهای فرصت‌طلبانه، به کاهش ریسک نکول در عقود مشارکتی کمک کند. بر این اساس، ترکیب روش‌های سنتی مدیریت ریسک (نظیر غربال‌گری و اخذ وثایق) با زیرساخت‌های فناورانه وب۳ چارچوبی عملی و کارآمد برای بهبود تخصیص منابع و افزایش پایداری قراردادهای مشارکتی در بانکداری اسلامی فراهم می‌آورد.