شناسایی عوامل مؤثر بر کاربست اخلاق حرفه‌ای در معلمان

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه علوم تربیتی، دانشکده هدی، قم، ایران

doi
10.48310/riet.2025.20413.1506
چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر کاربست اخلاق حرفه‌ای در معلمان بود. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شد‌. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. روش نمونه‌گیری به صورت هدفمند و از نوع ملاک‌محور می‌باشد که ۱۴ نفر از خبرگان حوزه اخلاق حرفه‌ای، اخلاق تدریس، و تعلیم و تربیت به عنوان نمونه انتخاب شدند. اعتبار یافته‌های حاصل از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با استفاده از بازنگری توسط شرکت‌کنندگان تأیید شد. تحلیل یافته‌های پژوهش با استفاده از شیوه تحلیل مضمون و با روش شبکه مضامین انجام گرفت. از تحلیل یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها مبنی بر شناسایی عوامل مؤثر بر کاربست اخلاق حرفه‌ای معلمان، یک مضمون فراگیر (کاربست اخلاق حرفه‌ای معلمان)، ۸ مضمون سازمان‌دهنده (ویژگی‌های شخصیتی و فردی، دانش و مهارت‌های حرفه‌ای، انگیزه و تعهد حرفه‌ای، حمایت‌های سازمانی و مدیریتی، فرهنگ سازمانی مدرسه، تعامل با دانش‌آموزان و والدین، انتظارات اجتماعی و فرهنگی، قوانین و سیاست‌های آموزشی، بازخورد اخلاقی در نظام تربیتی)، ۲۳ مضمون پایه و ۴۸ خرد مقوله حاصل شد. همچنین از تحلیل یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها مبنی بر شناسایی راهکارهای تقویت اخلاق حرفه‌ای معلمان، یک مضمون فراگیر (بهبود و تقویت اخلاق حرفه‌ای معلمان) سه مضمون سازمان‌دهنده (سیاست‌گذاری سازمان آموزشی، سیستم نظارت و پاداش، توسعه‌ انسانی) ۹ مضمون پایه و ۴۵ خرده‌ مقوله استخراج گردید. مطابق با نتایج، کاربست اخلاق حرفه‌ای در معلمان تنها به عامل فردی منتسب نبوده و نیازمند اصلاح و تقویت کلیه مولفه‌های اثرگذار از محیط بیرونی و درونی مدرسه می‌باشد.