تبیین و تحلیل جایگاه استراتژیک بخش بومشناختی در ایران
نویسندگان
1 گروه تجارت، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jnrg.2025.399107.1040چکیده
ایران بهعنوان کشوری با تنوع اقلیمی و زیستی منحصربهفرد، در سالهای اخیر با چالشهای محیط زیستی متعددی روبهرو بوده است. خشکسالی، آلودگی هوا، تخریب جنگلها و مراتع و از بین رفتن تنوع زیستی، تنها بخشی از این چالشها هستند که میتوانند اثرات منفی قابلتوجهی بر اقتصاد، سلامت و امنیت اجتماعی کشور داشته باشند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر داخلی و خارجی بر موقعیت راهبردی بخش بومشناختی کشور است. بر اساس این ارزیابی، اقدامهای کلان و خرد اقتصادی حوزه بومشناختی تعیین میشود و در اختیار مدیران مرتبط قرار میگیرد. روش تحقیق این پژوهش، آمیخته (کیفی - کمّی) است و از ماتریس تعیین موقعیت استراتژیک (شامل استراتژیهای دفاع یا بقا، محافظهکارانه، اقتضایی یا رقابتی و تهاجمی) بهره میبرد. اطلاعات و دادههای مورد نیاز از طریق جمعبندی نتایج حاصله از نظریات مدیران، معاونان و کارشناسان شرکتهای فعال در زمینه محیط زیست و بومشناختی کشور که بهعنوان جامعه آماری انتخاب شدهاند، گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد در میان عوامل داخلی، مؤلفههای قوت میانگین بالاتری نسبت به مؤلفههای ضعف دارند و در میان عوامل بیرونی، میانگین تهدیدها از فرصتها بیشتر است. بر این اساس، جایگاه استراتژیک در بخش بومشناختی، رقابتی است و الگوهای مربوط به موقعیت رقابتی که در این پژوهش معرفی شدهاند، قابل کاربرد و استفاده برای این بخش هستند.