بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی با میانجی گری اهداف پیشرفت دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22091/stim.2024.10392.2065
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سبک پردازش اطلاعات در فرسودگی تحصیلی دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف و ماهیت، کاربردی، و از نظر شیوۀ گردآوری داده‌‌ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانشـجویان رشـته روانشناسی و علوم تربیتی دانشـگاه آزاد اسـلامی واحـد قـم در سـال تحصیلـی 1399-1400 بود که تعداد 440 نفر برای نمونه با نمونه‌‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه سبک‌های عقلانی–تجربی [1] (پسینی و اپستین[2]، 1999)، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی مسلش[3] (مسلش، جکوبسون و لیتر[4]، 1996) و پرسشنامه اهداف پیشرفت[5] (میدگلی، کاپلان و میدلتن[6]، ۲۰۰1)، استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ ها بیانگر آن بود که بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف تبحری (β=0/65)، سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف رویکردی (β=0/14)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف رویکردی (β=0/30)، سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف اجتنابی (β=0/29)، و اهداف اجتنابی و فرسودگی تحصیلی (β=0/15)، رابطۀ علّی مثبت و معناداری وجود دارد، و بین متغیرهای سبک پردازش اطلاعات خردگرا و اهداف اجتنابی (β=-0/14) ، اهداف تبحری و فرسودگی تحصیلی (β=-0/87)، اهداف رویکردی و فرسودگی تحصیلی (β=-0/19)، رابطۀ منفی معناداری وجود دارد. تنها بین متغیر سبک پردازش اطلاعات تجربی و اهداف پیشرفت تبحری (β=0/09) رابطۀ معنادار نبود. بیشترین اندازه اثر به ترتیب مربوط به سبک پردازش اطلاعات خردگرا بر اهداف پیشرفت تبحری و اهداف پیشرفت تبحری بر فرسودگی تحصیلی بود. سبک پردازش اطلاعات دانشجویان با میانجی گری اهداف پیشرفت آنها، اثر غیر مستقیمی بر فرسودگی تحصیلی داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که افراد دارای سبک پردازش خردگرا بیشتر از اهداف پیشرفت تبحری استفاده می‌ کنند و کمتر دچار فرسودگی تحصیلی می‌ شوند. لذا به سیاست‌گذاران و مدیران دانشگاهی پیشنهاد می‌شود با برگزاری دوره‌های آموزشی برای مدرسین و دانشجویان راه کارهایی برای آموزش سبک پردازش خردگرا ارائه دهند و با ایجاد محیط تربیتی مناسب، زمینه را برای درنظر گرفتن اهداف پیشرفت تبحری از سوی دانشجویان فراهم آورند، تا از فرسودگی تحصیلی جلوگیری کنند.