همرفت پخش دوگانه و وارونگی دما در آب های خلیج فارس و دریای عمان

doi
چکیده

مناطق افیانوسی ذاتأ دارای همرفت پخش دو گانه هستند به دلیل اینکه در اعماق مختلف آب ها اختلاف شوری و دما وجود دارد. همچنین قسمت وسیعی از اقیانوس های دنیا دارای وارو نگی دما (افزایش دما با عمق) هستند.وارو نگی دما باویژگی های متنوع (ضخامت- شدت- پایداری) در افیانوس مشخص می شود پایداری هبدروسناتیکی آن ار اهمیت خاصی برخوردار است. با بررسی نیمرخ های متعدد در نقاط مختلف آب های خلیج فارس و دریای عمان به مناطقی برخورد می کنیم که دارای ساختار وارونگی دماست. این بررسی نشان می دهد که وارونگی دما در خلیح فارس در زمستان و در نواحی جبهه ای و به طور متوسط در عمق 40 متری خلیج فارس اتفاق می افتد. ولی در دریای عمان در دو فصل وارونگی دما، در عمق 450 متری مشاهده می شود. تفاوت پایداری در لایه وار نگی در هر دو خلیج فارس و دریای عمان به سبب تفاو ت فرایندهای منفاو ت در این دو است. در دریای عمان هر دو فرایند همرفت یخش دو گانه شامل رژیم انگشتی و رزیم بخشی در ایجاد وارونگی دما و شوری نقش متعارف را دارد. در حالی که در خلبج فارس گرادیان های قائم ترموهالاین تنها در مرز مشترک پخشی پدیده لایه ای را تأیید می کندو شدت وارونگی در خلیج فارس بیشتر از عمان است. معمولا از رابطه T+b?s=a? برای مطالعه وارونگی دما در نواحی مختلف اقیانوسی استفاده می شود. (فدورف‘ 1978) با توجه به ایستگاههای مختلف در خلیج فارس و دریای عمان ضریب?و b به ترتیب برای این دو 92/0‘34/0 و 37/0 ‘ 04/0به دست می آید . ضریب همبستگی T ? و S? در وارونگی دمای خلیج فارس به سبب سازوکار تشکیل اختلاط قائم آنها است . این مطالعه نشان می دهد که در دریای عمان دمای بیشینه با عمق شوری بیشینه منطبق است ولی در خلیج فارس این تطابق کمتر است. (FT) FT= 5.5 10-6m Cs -1(22w/m2) Rp> 0.5 FT= 5.5 10-7m Cs -1(22w/m2) 0.1< Rp