تاثیر شایعات منفی در محیط کار بر پنهان کردن دانش: نقش میانجی جهت‌گیری وظیفه و استحقاق روانی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت فرهنگی، مدرس دانشگاه جامع علمی کاربردی مرکز فارسان، چهارمحال و بختیاری، ایران

2 دانشجوی کارشناسی، مدیریت فرهنگی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز فرهنگی هنری دریژنو ، فرخشهر، ایران

doi
10.22091/stim.2024.11215.2150
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر شایعات منفی در محیط کار بر پنهان‌کردن دانش با جهت‌گیری وظیفه و استحقاق روانی بود. روش: جامعه آماری این پژوهش کلیه کارکنان دانشگاه‌های استان چهارمحال‌وبختیاری بودند که تعداد آن‌ها 2255 نفر بود.  با توجه به حجم هر منطقه با استفاده از فرمول کوکران 600 نفر حجم نمونه انتخاب شد  و افراد نمونه با روش نمونه‌گیری طبقه­ای متناسب با حجم هر طبقه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامة شایعات منفی در محیط کار مو و همکاران[1](2022)، پرسش‌نامة پنهان‌کردن دانش ری و چوی[2] (2017)، پرسش‌نامة جهت‌گیری وظیفه هانا و همکاران[3] (2014) و پرسش‌نامة استحقاق روانی یام و همکاران[4](2017) بودند که روایی پرسش‌نامه ها براساس روایی محتوایی، صوری، و سازه بررسی شد و پس از اصلاحات لازم تأیید شد. از سوی دیگر پایایی پرسش‌نامه‌ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 88/0، 88/0، 82/0 و 82/0 برآورد شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که شایعات منفی در محیط کار بر پنهان‌کردن دانش تأثیر مثبت دارد. ضریب این تأثیر 77/0 است و حد پایین فاصله اطمینان برای جهت‌گیری وظیفه، به عنوان متغیر میانجی بین شایعات منفی در محیط کار با رفتارهای پنهان کردن دانش 0885/0 و حد بالای آن0110/0 است. سطح اطمینان برای این فاصله اطمینان، 95 و تعداد نمونه‌گیری مجدد بوت استراپ 5000 است. با توجه به این‌که صفر بیرون از این فاصله اطمینان قرار می‌گیرد، این رابطه میانجی معنادار است. بنابراین جهت‌گیری وظیفه در بین رابطة میان شایعات منفی در محیط کار با رفتارهای پنهان کردن دانش، به‌عنوان متغیر میانجی ایفای نقش می‌کند. همچنین، حد پایین فاصله اطمینان برای استحقاق روان‌شناختی ، به‌عنوان متغیر میانجی بین شایعات منفی در محیط کار با رفتارهای پنهان کردن دانش0755/0و حد بالای آن0101/0  است. سطح اطمینان برای این فاصله اطمینان، 95 و تعداد نمونه‌گیری مجدد بوت استراپ 5000 است. با توجه به این‌که صفر بیرون از این فاصله اطمینان قرار می‌گیرد، این رابطه واسطه‌ای معنادار است، بنابراین استحقاق روان‌شناختی در بین رابطة میان شایعات منفی در محیط کار با رفتارهای پنهان کردن دانش، به‌عنوان متغیر میانجی ایفای نقش می‌کند. نتیجه‌گیری: وجود شایعات منفی محیط کار، حریم خصوصی اهداف را نقض می‌کند و احساس طردشدن از سوی اعضای سازمان را در آن‌ها القا می‌کند. این احساس رفتار منفی باعث کاهش احساس وظیفه نسبت به سازمان و در کل سازمان می‌شود که به نوبة خود به پنهان‌کردن دانش در کار تبدیل می‌شود.