فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با وجود مزایای فراوان سرمایۀ دانشی، بهره‌مندی حداکثری از این منبعِ مهم سازمانی به‌عنوان یک چالش مهم مطرح می‎‌شود، یکی از این چالش‌ها، پنهان‌سازی دانش است. پنهان‌سازی دانش پدیده‌ای است که بر عکس تسهیم دانش عمل می‌کند و به پویایی روابط بین فردی کارکنان، خلاقیت، و نوآوری آنها آسیب می‌رساند که به نوبه خود می‌تواند مانع عملکرد مناسب افراد و‌ موفقیت سازمان شود. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر طردشدگی در محل کار بر پنهان‌سازی دانش با تبیین نقش میانجی سکوت تدافعی و تعدیل‌گر اجتناب تجربی در میان کارکنان دانشگاه لرستان می‌پردازد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از حیث روش گردآوری اطلاعات توصیفی پیمایشی است. استراتژی پژوهش حاضر در زمرۀ پژوهش‌های کمّی و همچنین از حیث فلسفه تحقیق دارای رویکرد قیاسی است. جامعۀ آماری این پژوهش را 360 نفر از کارکنان دانشگاه لرستان تشکیل داده‌اند. با توجه به اینکه حجم جامعه آماری در این تحقیق محدود و مشخص است از فرمول نمونۀ مورگان، برای تعیین نمونه استفاده شد و بر اساس آن حجم نمونه در سطح 95% برابر 186 نفر تعیین و به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای اعضای نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق پرسشنامۀ استاندارد است. پرسشنامۀ این تحقیق از دو قسمت تشکیل شده است. قسمت اول، شامل پرسشنامۀ جمعیت‌شناختی بوده و پرسشنامۀ اصلی از چهار پرسشنامۀ طردشدگی در محل کار فریز و همکاران (2008) که شامل10 گویه، پرسشنامۀ پنهان‌سازی دانش کانلی و همکاران (2012) که شامل 12 گویه، پرسشنامۀ سکوت تدافعی دایی و همکاران (2008) که شامل 5 گویه و پرسشنامۀ اجتناب تجربی خالید و همکاران (2020) که شامل 15 گویه است، استفاده شد. این پرسشنامه‌ها با طیف پنچ امتیازی لیکرت سنجیده شدند. برای بررسی آزمون فرضیه‌های تحقیق از نرم‌‌افزارهای SPSS 19  و Smart PLS بهره گرفته شد. برای تائید روایی ابزار اندازه‌گیری از روایی محتوایی و روایی هم‌گرا استفاده شده است.یافته‌ها: براساس یافته‌های پژوهش برای بررسی موضوع پژوهش، پنج فرضیه مطرح شد که پس از جمع آوری داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها، مشخص شد که هر پنج فرضیه، تأیید شدند. فرضیۀ نخست، بدین صورت تدوین شد که طردشدگی در محل کار، اثر مثبت و معناداری بر پنهان‌سازی دانش کارکنان دارد. فرضیۀ دوم، بدین صورت تدوین شد که طردشدگی در محل کار، اثر مثبت و معناداری بر سکوت تدافعی کارکنان دارد. فرضیۀ سوم، نشان داد که سکوت تدافعی، اثر مثبت و معناداری بر پنهان‌سازی دانش کارکنان دارد. فرضیۀ چهارم، بدین صورت تدوین شد که طردشدگی در محل کار با سکوت تدافعی، اثر مثبت و معناداری بر پنهان‌سازی دانش کارکنان دارد. فرضیۀ پنجم، بدین صورت تدوین شد که اجتناب تجربی اثر طردشدگی در محل کار بر سکوت تدافعی کارکنان، را تعدیل می‌کند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد طردشدگی در محل کار حذف عمدی افراد از اقدامی است که سایر اعضای سازمان درگیر آن هستند و سبب کاهش همکاری در محل کار شده و می‌تواند فرصت تعامل اجتماعی را کاهش دهد. همچنین طردشدگی، محروم شدن، نادیده گرفته شدن و مورد بی‌توجهی واقع شدن از سوی افراد و گروه‌هاست که در محل کار زمینه‌ساز شکل‌گیری رفتارهایی مانند سکوت، خودداری از برقراری ارتباط با دیگران، و تهدید به خروج یا تبعید می‌شود. درواقع می‌توان گفت که تجربۀ طردشدن در محل کار تجربه‌ای بسیار دردناک است، چرا که افراد این ترس را دارند که از ایده‌ها و دیدگاه‌های آن‌ها قدردانی نشود، به همین دلیل همواره احساس استرس و ناامیدی دارند که این احساس منجر به پنهان کردن ایده‌ها، اطلاعات، یا نظراتشان برای محافظت از خود می‌شود. لذا پژوهش حاضر با ارائۀ راه‌حل‌های مناسب به دنبال کاهش طردشدگی در محل کار در بین کارکنان دانشگاه لرستان است.