تبیین نقش میانجی چابکیِ سازمانی بر رابطۀ بین حاکمیت فناوری اطلاعات و بهره‌وری دانش در اداره کل راه و شهرسازی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران

doi
10.22091/stim.2024.10593.2086
چکیده

هدف: استفادۀ فراگیر و گسترده از فناوری اطلاعات در بسیاری از سازمان‌ها، مدیریت و راهبری، این پدیده را به موضوع مهمی تبدیل کرده است. کاربرد فناوری اطلاعات در «چابکی» به بهبود عملیات تجاری کمک می‌کند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی چابکیِ سازمانی در رابطه بین حاکمیت فنّاوریِ اطلاعات و بهره‌وری دانش می‌باشد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربر. دی و از نظر شیوۀ گردآوری داده‌‌ها توصیفی- پیمایشی است. جامعه‌‌ی آماری تحقیق، شامل کلیۀ کارکنان ادارۀ کل راه‌وشهرسازیِ جنوب استان سیستان و بلوچستان به تعداد 632 نفر بود که نمونۀ آماری مطابق فرمول کوکران، 240 نفر تعیین شد. ابزار جمع‌آوری داده‌‌های این تحقیق، پرسشنامۀ چابکی سازمانی با اقتباس شاخص‌ها از پرسشنامه شریفی و ژانگ[1] (2001)، حاکمیت فناوری اطلاعات از پرسشنامۀ حاکمیت فنّاوری اطلاعات ژن و همکاران(2021) و پرسشنامۀ بهره‌وری دانش به صورت محقق ساخته و با اقتباس از مؤلفه‌های پیتر دراکر(1999) بودند. آلفای کرونباخ برای همۀ متغیرها مقادیری بالاتر از 7/0 محاسبه شد که در دامنۀ قابل‌قبول قرار داشتند. روایی محتوایی پرسشنامه‌ها به تأیید اساتید خبره رسیده و سپس با تحلیل عاملی تأییدی نیز به دست آمد.یافته‌ها: پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، شاخص برازش RMSEA برابر 031/0 به ‌دست آمده است که از مقدار 05/0 کوچکتر است، بنابراین مدل ساختاری از برازش مطلوبی برخوردار است. فرضیه‌‌های تحقیق با استفاده از تحلیل مسیر در نرم‌افزار لیزرل آزمون شد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد، حاکمیت فنّاوری اطلاعات بر چابکیِ سازمانی تأثیر مثبت داشته و از طریق چابکی، بهره‌وری دانش کارکنان در سازمان را به‌طور مثبت تحت تأثیر قرار خواهد داد. لذا پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها با ارتقاء مطلوبیت روندهای فنّاوری اطلاعات در سازمان‌ها، زمینۀ‌ ارتقاء بهره‌وری دانش سازمانی را فراهم کنند. در این پژوهش، روابط بین فرضیه‌ها مثبت ارزیابی شد. شایان‌ ذکر است که بیشترین تأثیر، مربوط به فرضیۀ چهارم با مقدار 91/0 است که بیانگر رابطۀ حاکمیت فناوری با بهره‌وری دانش از طریق چابکی سازمانی است.