طبقهبندی تربیتهای آسیبزا، مبتنی بر نظریه انسان کامل شهید مطهری
نویسندگان
1 استادیار، گروه فرهنگ و تربیت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
doi
10.48310/riet.2024.15931.1233چکیده
از اصلیترین نیازهای هر تمدن، تربیت انسان است و هر نظام تربیتی نیازمند نظریه است. نظریههای تربیتی نیز بر مبنای نگاههای فلسفی مشخصی شکل میگیرند و مبتنی بر آن مبانی فلسفی، اندیشهها و الگوهای تربیت دیگر را نفی میکند. در این راستا، پژوهش حاضر درصدد است با توجه به جایگاه مهم شهید مطهری در نظریهپردازی اسلامی معاصر، به این پرسش پاسخ دهد که در مسیر تربیت انسان کامل، تربیتهای نادرست و آسیبزا چه نوع تربیتهایی هستند و چگونه میتوان آنها را طبقهبندی نمود؟ برای این منظور، همه آثار شهید مطهری با روش تحلیلی کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که در فرایند تربیت انسان کامل چهار نوع تربیت آسیبزا ممکن است رخ دهد: تربیت غیرانسانی که راهی غیر از تربیت در مسیر فطرت را در پیش میگیرد و انسان تربیت شده بهجای تطابق با خلقت خود با خواستههای مربی همسانی دارد؛ تربیت انسان ناتمام در مقابل تربیت همهجانبه که فقط به بخشی از ابعاد وجودی انسان توجه میکند؛ تربیت ناسالم در مقابل تربیت متوازن که در نهایت شخصیتی کاریکاتوری را به ارمغان خواهد آورد، و در نهایت تربیت ناکامل در مقابل تربیت کامل که ثمره آن تربیت ماکتی از انسان بوده که از طی مسیر کمال بازمانده است.