فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آموزش‌‌های راهبردی شناختی-رفتاری در قلمروی یک نظام تربیتی، همواره بر ارتباط تنگاتنگ جنبۀ نظری رفتار با جنبۀ عملی آن تأکید می‌‌ورزد. از این‌رو تجزیه و تحلیل رفتار مبتنی بر پیوند ابعاد روان را باید به مثابۀ یکی از کلیدی‌‌ترین مسائل در قلمروی تعلیم و تربیت برشمرد. با مطالعۀ فرایند ظهور رفتار، روشن خواهد شد که در جریان هر رفتار اختیاری که از انسان سر می‌‌زند، ابعاد روان انسان ازجمله سه بُعد بینش، گرایش و کنش، کاملاً با یکدیگر گره خورده و به هم پیوسته‌‌اند. در این راستا، یکی از منسجم‌‌ترین الگوهای رفتارشناسی، الگوی مبتنی بر هِرم چندبُعدی روان انسان است؛ ابعادی که در پیوند استوار با یکدیگر، به رفتار به‌مثابۀ گوهر تربیت، شکل و جهت می‌‌دهند. در پژوهش حاضر افزون‌بر سه بُعد بینش، گرایش و کنش، به ابعاد فرعی‌تری از زیرمجموعۀ ابعاد سه‌‌گانه اشاره شده است؛ ازجمله بُعد فرعی نگرش زیرمجموعۀ بینش، و یا بُعد فرعی انگیزش زیرمجموعۀ گرایش. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری، درصدد است تا ضمن تأکید بر به‌هم پیوستگی ابعاد روان، تأثیر این به‌هم پیوستگی را در جهت‌دهی به رفتار، بررسی کند. یافته‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد که به هر میزان ابعاد چهارچوب مزبور، در هر ساحتی از ساحت‌‌های تربیتی، منسجم‌‌تر، منظم‌‌تر و دقیق‌‌تر باشد، گوهر تربیت در آن ساحت نمایان‌‌تر و شکوفاتر خواهد بود و زمینۀ مناسب‌‌تری برای آموزش معارف اسلامی و محتوای تربیتی اسلام فراهم خواهد شد.