فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی مولفه‌های 11 معیار جامعه اطلاعاتی و 4 بُعد جهانی شدن در خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی و همچنین، تعیین میزان اهمیت آنان از دیدگاه پژوهشگران و اساتید آموزش عالی است. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و به روش کیفی با رویکرد دلفی در 3 دور با مشارکت متخصصان انجام شده است. جامعه پژوهش شامل10 نفر از اساتید و خبرگان دانشگاه‌های مختلف در زمینه جامعه اطلاعاتی و جهانی‌شدن متخصص بوده و روش نمونه‌گیری در بخش کیفی پژوهش از نوع نمونه‌گیری هدف‌دار است. مفاهیم اصلی به‌ عنوان پایه و اساس، با بهره‌گیری از نتایج پژوهش‌های پیشین به روش تحلیل محتوا، به‌صورت پرسشنامه بدون ساختاریافته تهیه و پس از انجام سه دور دلفی براساس میزان بازخورد کنترل‌شده و اجماع نظرات متخصصین، پرسشنامه ساختاریافته با طیف لیکرت پنج گزینه‌ای با مقیاس «بسیار با اهمیت، با اهمیت، تا حدودی با اهمیت، کم ‌اهمیت، و بدون اهمیت» تدوین ‌شده است. روایی پژوهش، روایی محتوایی- صوری بوده و پایایی آن پس از تأیید اساتید و اطمینان از کارایی آن در پوشش اهداف پژوهش تحت تأثیر میزان پاسخ‌دهی قرار گرفته است. اطلاعات کسب‌شده پس از سه دور دلفی، با استفاده از شاخص‌های توصیفی و استنباطی انجام و سپس، تصمیم‌گیری و تصویب‌ شده است. برای تعیین میزان اتفاق‌نظر میان اعضای پنل، از ضریب هماهنگی کندال استفاده‌ شده که در هر دور نسبت به دور قبلی بهبود داشته است و پس از توافق نظر در مورد میزان اهمیت شاخص‌ها، فرایند دلفی متوقف شد. یافته‌ها: پس از شناسایی 164 مولفه در 11 معیار جامعه اطلاعاتی و همچنین در 4 بعد جهانی شدن، یافته‌ها نشان می‌دهد، تامین خدمات به موقع در افزایش دسترس‌پذیری به پایگاه‌های اطلاعاتی با 82/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی صنعت اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در ایجاد پایگاه‌های داده بومی برای مصارف در سطح ملیو بین‌المللی از طریق گسترش منابع اطلاعاتی با 84/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی بازار اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در تطابق‌پذیری با 84/4 درصد در معیار تحول ساختار شغلی کارکنان اطلاعات؛ آموزش نحوه استفاده در ارتباط دو جانبه کاربر و سیستم از طریق آموزش خودآموز به شیوه فراگیر با 85/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی آموزش از راه دور؛ فراهم‌آوری امکانات و تسهیلات و امکانات در ایجاد بستر مناسب برای افراد با منافع مشترک با 65/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی کنفرانس‌های خبری از راه دور؛ تامین خدمات به موقع در کیفیت خدمات بازاریابی شبکه‌ای با 80/4 درصد در معیار تحول آگاهانه اجتماعی بازاریابی از طریق شبکه‌های رایانه‌ای؛ خدمات اطلاع‌رسانی در ارتباط سریع و مستقیم پژوهشگران با یکدیگر با نظارت از راه دور با 65/4 در معیار تحول اجتماعی مبتنی بر اطلاعات ایجاد شبکه اطلاعات؛ آموزش نحوه استفاده در تربیت نیروی انسانی کارآمد و ماهر با 82/4 در معیار تحول اجتماعی مبتنی بر اطلاعات ارتباطات الکترونیکی؛ تامین خدمات به موقع در مخاطبان بدون هدف و برنامه با 70/4 در معیار تحول سیاسی مبتنی بر مخاطبان منفعل و صرفاً مصرف‌کننده؛ خدمات اطلاع‌رسانی در مقبولیت و قدرت اثباتی اسناد الکترونیکی با 83/4 در معیار تحول سیاسی در تدوین قانون حاکم بر مبادله اطلاعات؛ فراهم‌آوری تسهیلات و امکانات در احساس تعلق به هویت ملی با 80/4 درصد در معیار تحول فرهنگی در احساس تعلق به هویت و غنای دانش حقیقی، بالاترین میزان اهمیت در جامعه اطلاعاتی خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی از دیدگاه پژوهشگران و اساتید آموزش عالی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، تامین خدمات به موقع در حذف موانع و مرزهای اقتصادی 70/4 در بعد اقتصادی؛ آموزش نحوه استفاده در نزدیکی فرهنگی کشورها با توجه به جهانی شدن با 84/4 درصد در بُعد فرهنگی؛ تامین خدمات به موقع در رشد نگرش‌های جامعه مدنی با 80/4 درصد در بُعد اجتماعی- سیاسی؛ خدمات اطلاع‌رسانی در آموزش همراه با 65/4 درصد و تامین خدمات به موقع در آموزش همراه با 65/4 درصد در بُعد علمی و فناوری، بالاترین میزان اهمیت در جهانی شدن خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی از دیدگاه و اساتید آموزش عالی را نشان داده است. نتیجه‌گیری: با توجه به شناسایی مولفه‌های معیار جامعه اطلاعاتی و ابعاد جهانی شدن و نیز، تعیین میزان اهمیت آنان در خدمات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، می‌توان نتیجه گرفت که با ترسیم فرایندها در خدمات براساس نتایج کسب شده، در یکپارچگی شبکه اطلاعاتی و ارتباطات و نیز، مبادله اطلاعات و دریافت دقیق از محتواهای تولید شده در سطح بین‌المللی کمک خواهد شد.