فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ازجمله ساحت‌‌های تربیتی مسائل مربوط به روان آدمی یا تنش‌‌های مربوطه و نحوه مدیریت آن است که در ضمن داستان‌‌های قرآنی و در چارچوب بافت آیات مورد توجه بوده است. در این راستا، پژوهش حاضر با رویکرد نقد و ‌تحلیل، به کاوش پیرامون انواع فشارهای روانی در داستان‌های موجود در دو سوره یوسف و کهف پرداخته است. نتایج نشان داد که برای مقابله با فشارهای روحی- روانی، نیازمند حمایت‌‌های فردی- اجتماعی هستیم و با این مهم می‌‌توان از حجم فشار روانی کاست. طبیعی است که هر تنش روحی، واکنش‌‌هایی را نیز می‌‌طلبد. با این وجود نقش پدر و مربی (معلم) در ابعاد فردی، و نقش مصلحان اجتماعی در بُعد اجتماعی می‌‌تواند به عنوان عناصر تربیتی در کاهش و مدیریت تنش‌‌ها و فشارهای روحی و روانی، بسیار موثر باشد. نمونه‌‌هایی از این حمایت در دو سوره کهف و یوسف معرفی شده‌اند، که این مهم در آیات مورد بحث گاه توسط پدر شخصیت اصلی گرفتار در تنش روحی و روانی (یعقوب)، گاه در قالب معلم شخصیت گرفتار در تنش روحی- روانی (عبد صالح) شکل می‌‌گیرد، و گاه به شکل مقابله در امور اعتقادی و کلان جامعه بروز می‌‌کند، که نمود عینی و تربیتی آن را در داستان مصلحان دینی (اصحاب غار و برخورد آنان با حاکم ظالم و مردمان بی‌ایمان اجتماع) می‌‌توان مشاهده کرد. حجم مدیریت هیجانات روانی موجود در سوره یوسف، بیشتر بُعد فردی را مدنظر دارد و حال آنکه کنترل و مدیریت تنش‌‌های روحی- روانی در سوره کهف، مخصوصاً در داستان جوانمردان، در راستای مدیریت هیجانات اجتماعی جلوه کرده است. بر همین اساس می‌‌توان به ترسیم و چارچوب‌سازی نقش‌‌هایی چون مصلحان دینی در باورانگاری در راستای عقاید دینی و مذهبی همت گماشت، و به ارائه اصولی برای تفهیم ویژگی‌های مصلحان و نقش مسلّط و متمرکز بودن آنها در مواجهه با انواع فشارها به صورت کاملاً کاربردی متمرکز شد و مبلغان دینی را به سلاح مقابله با تکانه‌‌ها مجهز نمود.