فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدالت، گرایشی فطری در انسان است که همه‌ مکاتب فکری آن را ارزشمند می‌شمارند و مکاتب سیاسی و تربیتی، مدعی تحقق آن هستند. اما آنچه این مکاتب را از یکدیگر متمایز می‌سازد، تفسیری است که از عدالت ارائه می‌دهند. امام خمینی و مقام معظم رهبری، با توجه به اهمیت عدالت و اعتدال در تربیت فرد و اجتماع و نقش آن در رسیدن به سعادت نهایی انسان، تحقق عدالت اجتماعی را یکی از مهم‌ترین وظایف حکومت دینی می‌دانند. همچنین، علامه طباطبایی جایگاه حاکمیت را در رویکرد اجتماعی اسلام بررسی کرده و آثار عدالت را در حکمرانی مورد توجه قرار داده‌ است. در این راستا، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، با اشاره به آثار عدالت در حکمرانی در اندیشه‌ امامین انقلاب، انطباق آن را با دیدگاه‌های علامه طباطبایی روشن می‌سازد. در اندیشه‌ امامین انقلاب و علامه طباطبایی، عدالت، علاوه‌بر جایگاه محوری در تربیت فردی، عامل رشد و تعالی اجتماع نیز محسوب می‌شود. عدالت اجتماعی، عاملی است که قوای جامعه را به صورت متعادل به فعلیت می‌رساند و جامعه‌ دینی را در مسیر تربیت توحیدی هدایت می‌کند. از این‌رو، حاکمیت دینی موظف به تلاش برای تحقق عدالت اجتماعی است. تحقق عدالت در همه‌ ابعاد حکمرانی، آثار گوناگونی را به دنبال دارد. مهم‌ترین اثر، جهت‌گیری جامعه در راستای تحقق توحید اجتماعی است. همانگونه که یک فرد برای حرکت در مسیر کمال باید ملکات فاضله‌ای چون عفت، شجاعت، حکمت و... را در خود ایجاد کند، جامعه نیز در بُعد اجتماعی دارای همین ملکات فاضله است که با تحقق عدالت اجتماعی این ملکات بروز می‌کند. جامعه‌ عادلانه، قهراً افراد جامعه را در جهت کسب صفات پسندیده و دوری از رذائل سیر می‌دهد.