فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های ترکیب گراف دانش[1] و مدل‌ زبانی بزرگ[2] در حوزه علوم اسلامی- انسانی می‌پردازد. یکی از دلایل اصلی این مسئله، پیچیدگی و تنوع مفاهیم و مقولات در این حوزه است. مفاهیم دینی و انسانی به‌طور طبیعی دارای ابعاد و لایه‌های متعددی هستند که تحلیل آن‌ها نیازمند رویکردهایی نوین و کارآمد است. گراف دانش به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای سازمان‌دهی اطلاعات و نمایش روابط بین مفاهیم شناخته می‌شود. این ابزار می‌تواند به شفاف‌سازی و تجسّم روابط پیچیده میان مفاهیم کمک کند و به پژوهشگران امکان می‌دهد تا به‌راحتی روابط میان مفاهیم مختلف را درک کنند. هدف اصلی پژوهش حاضر، ارائه الگویی جهت ترکیب این دو مفهوم در علوم اسلامی- انسانی برای تحلیل دقیق‌تر و کارآمدتر مفاهیم اسلامی و انسانی است. روش: پژوهش پیش‌رو از لحاظ هدف توسعه‌ای بوده و با رویکرد کیفی انجام شده است. روش گردآوری داده‌‌ها کتابخانه‌ای و برای مرور نظام‌مند متون بوده که به شناسایی مفاهیم کلیدی و اساسی می‌پردازد. منابع موجود در دو حوزه گراف دانش و مدل‌های بزرگ زبانی با روش هدفمند جهت تحلیل، انتخاب و مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها: یافته‌ اصلی پژوهش حاضر، طراحی یک الگوی جدید مبتنی بر ترکیب گراف دانش و مدل‌های زبانی بزرگ برای تحلیل و استنتاج مفاهیم علوم اسلامی- انسانی است. گراف دانش به‌عنوان ابزاری برای سازمان‌دهی اطلاعات و نمایش روابط میان مفاهیم می‌تواند به شفاف‌سازی و تجسم روابط پیچیده میان مفاهیم کمک کند. همچنین، مدل‌های زبانی بزرگ قادر به پردازش زبان طبیعی[3] و استخراج اطلاعات معنادار از متون هستند. ترکیب این دو رویکرد می‌تواند به توسعه چارچوب‌های نوینی برای تحلیل و استنتاج داده‌ها در حوزه‌های علوم دینی کمک کند. نتیجه‌گیری: تلفیق گراف دانش و مدل‌های زبانی بزرگ به‌عنوان رویکردی نوین و کارآمد در تحلیل و استنتاج مفاهیم پیچیده در علوم اسلامی- انسانی مطرح است. این الگوی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان الگویی برای تحقیقات آتی و توسعه سیستم‌های هوشمند در این حوزه‌ها مورد بهره‌برداری قرار گیرد و به بهبود فرایندهای تحقیق و تحلیل در علوم اسلامی- انسانی کمک کند.