فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: از مهم‌ترین دغدغه‌های فکری دانشجویان و اساتید دانشگاه، دسترسی به اطلاعات روزآمد و متناسب با نیازهای اطلاعاتی آنان است. لذا با توجه به آموزش‌های مجازی در دوران شیوع ویروس کرونا و تفاوتی که درپی آن در شیوه آموزش رخ داده است، می‌تواند بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تاثیرگذار باشد و میزان این تغییر نیز نامشخص است. در این راستا، پژوهش حاضر درصدد است تا تاثیر آموزش‌های مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تربیت ‌مدرس را مورد بررسی قرار دهد. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات در زمره پژوهش‌های آمیخته اکتشافی قرار دارد. در بخش کیفی، ابتدا مولفه‌های رفتار اطلاع‌یابی و آموزش مجازی از منابع مختلف شناسایی و سپس با استفاده از روش دلفی، مولفه‌های اثرگذار از نظر خبرگان شناسایی شد. سپس در بخش کمّی، با روش پیمایش، تاثیر آموزش مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان بررسی گردید. در بخش کیفی، نمونه مورد بررسی برای مرحله دلفی، 15 نفر از خبرگان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شدند. نمونه مورد بررسی در بخش کمّی، شامل کلیه دانشجویان تحصیلات ‌تکمیلی که از مهر ماه سال 1399 در دانشگاه تربیت مدرس، به دلیل شیوع بیماری کووید-19، به‌صورت مجازی تحصیل کرده‌اند، تا دانشجویان ورودی نیم‌سال دوم 1400 است که با بهره‌گیری از جدول نمونه‌گیری استاندارد کوکران، تعداد 357 نفر از آن‌ها براساس روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند و از طریق پرسشنامه برخط مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت 257 پرسشنامه توسط دانشجویان پاسخ داده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و به‌منظور شناسایی تاثیر، از آزمون رگرسیون استفاده شد. یافته‌ها: متغیر آموزش‌های مجازی بر اهداف جست وجوی اطلاعات دانشجویان به میزان 33/0 اثرگذار است. متغیر آموزش‌های مجازی بر منابع مورد استفاده دانشجویان به میزان 19/0، بر معیارهای سنجش اعتبار و گزینش منابع به میزان 38/0، بر مجاری دستیابی به اطلاعات به میزان 33/0 اثرگذار است. متغیر آموزش‌های مجازی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی به میزان 34/0اثرگذار است. نتیجه‌گیری: آموزش مجازی این امکان را برای دانشجویان فراهم می‌کند که نه‌تنها از منابع مختلف استفاده کنند، بلکه امکان مقایسه منابع و انتخاب از میان آن‌ها به صورت همزمان و غیرهمزمان را تسهیل کرده و با بهره‌گیری از نظام‌های نوین اطلاع‌رسانی، زمینه‌ آگاهی از اصل بودن منابع توسط دانشجویان را ممکن ساخته است. همچنین امکان کسب اطلاعات و دانش را از طریق آزمون و خطا به‌طور قابل ملاحظه‌ای کاهش داده و راه‌های گوناگون و متنوعی را برای دسترسی به منابع و کسب اطلاعات به وجود آورده و باعث شده که دانشجویان از مجاری موجود به منابع و اطلاعات دسترسی کامل داشته باشند.