فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: سیاست‌گذاران برای انتخاب و اجرای سیاست‌های مدیریت منابع آب در جهت سازگاری با خشکسالی با شرایط پیچیده و چندبعدی مواجه هستند. از یک طرف، به دلیل ماهیت چندبعدی و چند مقیاسی مدیریت منابع آب و خشکسالی، به ادغام ابزارهایی برای تحلیل اثرات و سازگاری نیاز است. از طرف دیگر، توسعه فناوری‌های نوین آبیاری در سطح مزارع یکی از راهکارها و سیاست-هایی است که همواره مورد بحث متخصصین و سیاست‌گذاران در زمینه مدیریت منابع آب می‌باشد. بنابراین، در مطالعه حاضر به منظور ارزیابی اثرات بالقوه خشکسالی و توسعه فناوری‌های نوین آبیاری به‌عنوان راهکاری جهت سازگاری با خشکسالی در حوضه آبریز سدکوثر از یک الگوی هیدرولوژیکی-اقتصادی استفاده شده است. مواد و روش­ها: در این چارچوب، یک الگوی هیدرولوژیکی برنامه‌ریزی و ارزیابی آب (WEAP) و الگوی برنامه‌ریزی ریاضی مثبت (PMP) با قابلیت ارزیابی سیستم‌های اجتماعی-اقتصادی، زراعی و هیدرولوژیکی به شیوه‌ای فضایی و صریح با لحاظ تمامی ابعاد و مقیاس‌های مربوط به خشکسالی، تلفیق شد. داده‌ها و اطلاعات لازم نیز برگرفته از مطالعات اسنادی در سطح حوضه می‌باشد. یافته­ ها: نتایج مطالعه نشان داد که با افزایش کارایی مصرف آب در بخش کشاورزی، کاهش مصرف آب بدون  کاهش کارایی اقتصادی و کیفیت زندگی اتفاق می‌افتد. به گونه‌ای که با بهبود کارایی 30 درصدی مصرف آب تحت شرایط خشکسالی، بهره‌وری اقتصادی مصرف آب در کل حوضه نسبت به شرایط پایه حدود 7 درصد افزایش خواهد یافت. بحث و نتیجه­ گیری: به عبارتی، توسعه فناوری‌های نوین آبیاری منجر به ذخیره آب کشاورزان و ترغیب آن‌ها به کشت محصولات پربازده و با مصرف آب بالا می‌شود که این امر سبب بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان خواهد شد. بنابراین، می‌توان با اعمال سیاست‌هایی در جهت بهبود کارایی مصرف آب بدون اعمال سیاست‌های تنبیهی در زمینه جلوگیری از کاشت محصولات با مصرف آب بالا مانند برنج، کاهش مصرف آب بدون آسیب اقتصادی به کشاورزان را تحقق بخشید.