نمود حیات طیّبه در هر یک از ساحتهای ششگانه محتوای آموزشی دوره ابتدایی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، روانشناسی تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.22034/riet.2024.16062.1239چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی نمود حیات طیبه در هر یک از ساحتهای ششگانه محتوای آموزشی دوره ابتدایی بود. این پژوهش از نوع تحلیل محتوا بوده و از مراحل سهگانه آنتروپی شانون استفاده کرده است. جامعه آماری پژوهش شامل محتوای برنامه درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی آموزش و پرورش ایران در سال تحصیلی 1402-1403 بود که مجموعه این محتواها چهار جلد کتاب درسی را شامل میشد که به صورت سرشماری، همه آنها به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار پژوهش چک لیستی بود که براساس نظر 13 متخصص در هر یک از ساحتهای ششگانه تعلیم و تربیت طراحی شد، و پایایی آن با روش هولستی (89/0) و روایی آن با استفاده از نظر صاحبنظران و درگیری طولانی مدت با پژوهش، احراز شد. نتایج نشان داد که از میان 1069 مورد یافت شده در ارتباط با حیات طیبه، ساحت سیاسی و اجتماعی با 378 مورد (35%) بیشترین فراوانی، و ساحت هنری و زیباییشناختی با 60 مورد (06%) دارای کمترین فراوانی در میان زیرمولفههای حیات طیبه است. نتایج تحلیل آنتروپی شانون نیز مؤید این واقعیت بود که توازن و تناسبی میان زیرمؤلفههای حیات طیبه در هر یک از ساحتهای ششگانه وجود ندارد. همچنین تعداد فراوانی مولفههای حیات طیبه در کتب تعلیمات اجتماعی تقریباً یکسان است، ولی میزان ضریب اهمیت آنان با هم برابر نیست. موضوع حیات طیبه در زندگی دنیوی و اخروی در فرهنگ اسلامی از چنان اهمیتی برخوردار است که باید همه شئون زندگی براساس آن تنظیم شود. بنابراین، محتوای کتب درسی ابتدایی در این حیطه باید مورد بازبینی و اصلاح جدی قرار بگیرد. اما این تعداد به صورت یکسان و یکدست در میان ساحتهای ششگانه تعلیم و تربیت تقسیم نشدهاند.