مدل کیفی مدیریت تحقیق و توسعه مبتنی بر تحلیلهای کلانداده
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
3 استاد گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22091/stim.2023.9444.1965چکیده
هدف: هدف این پژوهش کیفی، شناسایی ابعاد، مولفهها و ارائه مدل کیفی مدیریت تحقیق و توسعه مبتنی بر تحلیلهای کلانداده است. روش: مطالعه حاضر پژوهشی کیفی بوده که با استفاده از رویکرد اکتشافی انجام شده است. در این پژوهش جمعآوری دادهها به روش مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد که در آن 12 نفر از مدیران و متخصصان تحقیق و توسعه از مراکز علمی و دانشگاهی، سیاستگزاری و صنعت که به مبانی مدیریت تحقیق و توسعه و علم دادهها آشنا بودند، با روش گلوله برفی انتخاب شده و مصاحبه انجام گرفت. مصاحبهها تا زمان رسیدن به اشباع نظری و عدم تولید مقولههای جدید ادامه یافت. همچنین تجزیه و تحلیل دادهها طی فرآیند کلاسیک کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از نرمافزار MAXQDA18 انجام شده و نهایتاً مدل کیفی تبیین شد. یافتهها: براساس یافتههای پژوهش 8 مقوله (مولفه) محوری و 24 زیرمولفه در قالب شش بُعد نظریه دادهبنیاد شامل عوامل علّی (مدیریت نظاممند و تأمین منابع)، مقوله محوری (توانمندی بکارگیری تحلیلهای کلانداده)، راهبردها (آموزش عالی و حمایت دولت)، شرایط مداخلهگر (عوامل سازمانی)، شرایط زمینهای (توسعه علمداده، بسترها و زیرساخت) و پیامدها (منافع کسبوکاری) شناسایی، و در قالب مدل پارادایمی دادهبنیاد سازماندهی شدند. نتیجهگیری: مدل کیفی مدیریت تحقیق و توسعه براساس رویکرد فرآیندی و تلفیق آن با مولفههای محوری شناسایی شده ارائه گردید. در این مدل به بخش ورودی فرآیند مدیریت تحقیق و توسعه، منابع دادهای اضافه شد. مولفههای موثر داخلی که وارد بخش پردازش مدل شدند، توانمندی بکارگیری تحلیلهای کلانداده، راهبردهای تحقیق و توسعه، ابزارهای علم داده، مدیریت سیستمی و عوامل درونسازمانی هستند. در حالیکه عوامل برون سازمانی، راهبردهای آموزش عالی و حمایت دولتی، زیرساختهای فنی و فرهنگ سازمانی مولفههای موثر خارجی مدل هستند.