قیمتگذاری قرارداد اختیارخرید و اختیارفروش ذرت با دو رهیافت بلک شولز و درخت دوجملهای
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل. ایران
2 عضو هیات علمی گروه حقوق، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل ، ایران
4 استادیار گروه حقوق ، دانشگاه زابل، زابل ،ایران
5 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل. ایران
doi
10.30495/jae.2024.31816.2382چکیده
مقدمه و هدف: محصولات کشاورزی به دلیل وجود شرایط نامطمئن جوی، دارای ریسک عملکردی و عرضه نامنظم محصول دربازار میباشند. عرضه نامنظم به نوبه خود باعث ایجاد نوسان قیمت محصول و ریسک قیمتی برای کشاورز میگردد. برای مدیریت ریسک قیمتی محصولات کشاورزی میتوان از ابزار حقوقی ومالی نوین مانند ابزار مشتقه اختیارمعامله، استفاده نمود. اتخاذ تصمیمات اصولی سرمایهگذاری و تخصیص بهینه منابع سرمایهای مستلزم ارزشگذاری قرارداد اختیار معامله با استفاده از روشهای معتبر علمی است. مواد و روشها: بعد از تشکیل بازار فرضی اختیار معامله ذرت، نسبت به قیمتگذاری اختیار معامله با استفاده از مدلهای بلک-شولز و درخت دوجملهای پرداخت شده است. دادههای مورد نیاز مربوط به سال زراعی 1396-1395 میباشد که از بورس کالای ایران وشبکه خبری و اطلاعرسانی صنعت مرغداری و دامپروری گرفته شده است. حل مدلهای مذکور نیز در محیط نرمافزاری Excel 2010 و DeriveaGem 1.5 صورت گرفت. یافته ها:نوسان قیمت ذرت با استفاده از داده های سری زمانی 0.3117 و خطای استاندارد 0.0240 برآورد گردید.قیمت تخمینی اختیارمعامله در مدل بلک شولز به ازای هر واحد محصول به ترتیب 240.77 ریال و 2101.17 ریال است. این بدان معناست که کشاورزان می توانند با پرداخت 2101.1 ریال به ازای هر واحد، خود را در برابر کاهش قیمت پوشش دهند همچنین قیمتگذاری با روش بلک شولز در بازههای زمانی مختلف، یک عدد ثابت نشان داده میشود. با افزایش تعداد دوره ها، قیمت های تخمینی از درخت دو ماهانه به قیمت تخمینی مدل بلک شولز نزدیکتر می شود. بحث و نتیجه گیری: با توجه به مزایای اختیار معامله، پیشنهاد می گردد بازار اختیارمعامله، جهت کاهش ریسک قیمتی تولیدکننده ها و مصرف کنندهها در بورس کالا برقرار گرددو تضمنیات حقوقی در انحلال و غرامت عدم اجرای قرارداد قوی تر گردد و موارد جدی تر نقض قرارداد و تقلب در آن با مجازات کیفری پاسخ داده شود