بوم ایده‌پردازی: مرور بوم‌های موجود و تصویرپردازی از یک بوم مسئله‌محور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی

2 دکتری مدیریت نوآوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jed.2021.313305.653509
چکیده

بوم ایده‌پردازی، چینشی نظام‌مند از مفاهیم منتخب در کنار یکدیگر است که تلاش می‌کند ذهن بی‌نهایت ایده‌پردازان را برای پاسخ نوآورانه به سؤالاتی مشخص راهبری کند. طراحی انواع بوم‌های ایده‌پردازی یکی از اقداماتی است که در سال‌های اخیر در رویدادهای کسب‌وکار محور متداول گشته است و کمتر فرصت خلق بوم‌های ایده‌پردازی مسأله‌محور، متناسب با غایات اجتماعی حاصل شده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی بوم ایده‌پردازی مسأله‌محور برای امور اجتماعی طراحی شده و سؤال اصلی پژوهش این است که بوم ایده‌پردازی مسأله‌محور و اجزای آن چگونه است؟ پژوهش حاضر از منظر هدف، توسعه‌ای و  در زمره پژوهش‌های کیفی اکتشافی قرار می‌گیرد که با تحلیل ادبیات موجود و همچنین برگزاری گروه کانونی، بوم ایده‌پردازی مسأله‌محور و اجزای آن استخراج شده است. در مرحله بعد به‌منظور اعتبارسنجی و تأیید بوم مستخرج، پرسشنامه‌ پژوهشگر‌ساخته میان شرکت‌کنندگان در رویدادهای اجتماعی توزیع شد و با بهره‌گیری از روش آزمون T تک نمونه‌ای، نظرات شرکت‌کنندگان در خصوص اجزای بوم ایده‌پردازی طراحی شده تحلیل شد. بوم ایده‌پردازی پیشنهادی در دو بخش کلی روبنایی و زیربنایی ساماندهی شده و در هر بخش آن، 9 قسمت وجود دارد. در بخش روبنایی با محوریت مسأله، ملزوماتی برای عمق‌بخشی به شرح مسأله و روش تغییر متناسب با آن مسأله در نظر گرفته شده است. بخش زیربنایی بوم، اشاره به بنیان‌های نظری دارد که ساختار کلی یک ایده را جهت می‌دهد و مبنای اصلی فرایند ایده‌پردازی قرار می‌گیرد.