تحلیل محتوای کتاب پیامهای آسمان دوره اول متوسطه بر اساس میزان توجه به عاطفه دینی
نویسندگان
1 دانشجو دکتری، فلسفه تعلیم و تربیت، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.
doi
10.22034/riet.2024.15750.1229چکیده
عواطف دینی نقش تعیینکنندهای در شکلگیری ایمان و تربیت دینی دانشآموزان ایفا میکنند. نظام آموزشی برای تحقق تربیت دینی از کتابهای درسی بهره میبرد. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه مؤلفههای عاطفۀ دینی در کتابهای پیامهای آسمان دوره اول متوسطه است. روش پژوهش تحلیل محتوای کمّی بوده، و جامعه آماری شامل سه جلد کتاب درسی پیامهای آسمان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. برای انتخاب نمونه از روش سرشماری استفاده شد؛ بنابراین حجم نمونه منطبق بر جامعه آماری انتخاب گردید. جمعآوری دادهها با روش سندپژوهی و با استفاده از سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته انجام شد. برای برآورد روایی ابزار پژوهش از نظر متخصصان علوم تربیتی استفاده شد و اعتبار آن با استفاده از فرمول هولستی محاسبه گردید و مقدار ضریب ۸۳/0 بهدست آمد. نتایج نشان داد که دو مؤلفه «محبت به خدا» و «بیزاری از دشمنان اولیای خدا» بیش از سایر مؤلفهها مورد توجه مؤلفان بوده است. توجه به مؤلفههایی مانند محبت به انبیاء و ائمه و اولیای الهی» و «محبت به مؤمنان» کمتر از حد مورد انتظار بوده است. در ارائه محتوا، بیشترین استفاده از کلمات و گزارههای متن بوده و کمترین استفاده از تصاویر صورت گرفته است. بیشترین توجه به مؤلفههای عاطفه دینی در کتاب پایه هشتم مشاهده شد. با توجه به یافتههای پژوهش مشخص شد که در کتاب هدیههای آسمان عواطف مثبت بیش از عواطف منفی مورد اهتمام مؤلفان بوده است. همچنین توزیع نامتوازن مؤلفهها و نبود ارتباط عمودی در سازماندهی محتوای کتابها از دیگر نتایج پژوهش بود.