شناسایی عوامل موثر بر بهبود ربط در بازیابی اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی علمی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

5 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22091/stim.2021.6132.1465
چکیده

هدف: هدف این مطالعه شناسایی عوامل موثر بر بهبود ربط در بازیابی اطلاعات از نظر اعضای هیئت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی در دو گروه علوم انسانی و کتابداری پزشکی، در شبکه‌های اجتماعی علمی لینکدین و ریسرچ گیت بود. روش: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و به روش پیمایشی اجرا شده است. حجم جامعه مورد مطالعه در سه بخش علوم ‌انسانی، کتابداری پزشکی و جامع، به ترتیب برابر با 110، 102 و 207 نفر می‌باشند که براساس فرمول کوکران، تعداد نمونه آماری به ترتیب برابر با 86، 81 و 135 نفر از افرادی که از شبکه‌های علمی لینکدین و ریسرچ گیت استفاده کرده‌اند، در نظر گرفته شده است. علت انتخاب این دو شبکه علمی به دو دلیل تعداد مراجعه بیشتر و معرفی برخی خبرگان بود. به منظور تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و برای تعیین پایایی سازه‌ها از روش پایایی مرکب و همچنین به منظور تعیین روایی پرسشنامه، از نظر تعدادی از خبرگان و متخصصان رشته‌های مدیریت، کتابداری و اطلاع‌رسانی و جامعه‌شناسی، و برای اندازه‌گیری روایی (اعتبار) از شاخص میانگین واریانس استخراج‌شده استفاده شده است. تجزیه و تحلیل برازش مدل ساختاری بر مبنای تحلیل عامل تأییدی و فرم معادلات و استفاده از نرم‌افزار SmartPLS می‌باشد. یافته‌ها: براساس نتایج تحلیل رگرسیون، در بین مؤلفه‌های تحقیق، وجود بازخورد با ضریب 775/0، بیشترین اثر را بر ربط و بهبود آن در بازیابی اطلاعات در پایگاه لینکدین دارد. پس از متغیر وجود بازخورد، متغیرهای درخواست‌ها و پرسش‌ها، ویژگی‌های کاربر و ویژگی‌های پایگاه به ترتیب با ضرایب 515/0، 492/0 و 471/0 در اولویت‌های بعدی قرار دارند. در این بین، نظام اطلاعاتی اثر معناداری را نشان نمی‌دهد. در طرف دیگر، براساس نتایج تحلیل رگرسیون، در بین مؤلفه‌های تحقیق، وجود بازخورد با ضریب 812/0 بیشترین اثر را بر ربط و بهبود آن در بازیابی اطلاعات در پایگاه ریسرچ گیت دارد. پس از متغیر وجود بازخورد، متغیرهای ویژگی‌های سند، ویژگی‌های کاربر و درخواست‌ها و پرسش‌ها به ترتیب با ضرایب 726/0، 608/0 و 541/0 در اولویت‌های بعدی قرار دارند. در این بین، نظام اطلاعاتی و نظام بازیابی اثر معناداری را نشان نمی‌دهند. نتیجه‌گیری: براساس مدل جامع تحقیق، عوامل موثر شناسایی شده در شبکه‌های اجتماعی علمی مانند نظام اطلاعاتی و نظام بازیابی می‌توانند به عنوان مدلی جامع برای افزایش ربط بازیابی اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی علمی به‌شمار آیند.