بررسی تلفیق تدریس درس علوم تجربی با آیات قرآن کریم: مطالعه موردی آیه 25 سوره حدید
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2 گروه آموزشی معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ، آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان ،تهران، ایران.
4 دانشجوی کارشناسی، آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.22034/riet.2023.15487.1218چکیده
تدریس تلفیقی و آموزش میان رشتهای یکی از مهمترین شیوههای اثرگذار در تدریس است. در این راستا، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، و به شیوه کیفی، تلفیق تدریس دروس علوم تجربی با آیات قرآن کریم را مورد واکاوی قرار داده است. بدین منظور، نخست کتب مرتبط با علوم تجربی اعم از کتابهای علوم تجربی، فیزیک، شیمی و زیستشناسی در دوازده پایه مورد تحلیل قرار گرفت و آیات مطرح شده در کتابهای درسی استخراج شدند. سپس در مواردی که آیاتی مورد استفاده قرار نگرفته بود، آیات قابل استفاده برای تدریس استخراج گردید و در نهایت، به عنوان نمونه آیه 25 سوره حدید برای تبیین معجزه آهن، درباره «فصل از معدن تا خانه» کتاب علوم تجربی پایه هفتم مطرح شد. مطالعه موردی آیه 25 سوره حدید نشان داد که قرآن در باب آهن و ویژگیهای آن سخن گفته و دبیران علوم میتوانند با بهرهگیری از آن در تدریس فصل 5 کتاب علوم پایه هفتم (فصل از معدن تا خانه) استفاده نمایند و مسائلی چون چگونگی خلقت آهن، خصوصیات ماده خالص آن، منافع آهن و نظایر آن که با استفاده از آیات قرآن کریم قابل اثبات است، در قالب «شگفتیهای خلقت در قرآن کریم» ارائه گردد. البته به نظر میرسد چالش اصلی این روش، میزان تسلّط معلمان علوم تجربی بر تدریس بینرشتهای و تسلّط و احاطه آنان بر تفسیر دقیق و وجوه شگفتیهای آیات قرآن کریم باشد. بنابراین، در صورتی که این شیوه برای تدریس کتب علوم تجربی مدّ نظر قرار گیرد، باید در قالب کارگاههایی، زمینه آشنایی بیشتر معلمان با مباحث قرآنی فراهم آید تا پاسخگوی نیاز دانشآموزان باشند. همچنین، نتایج نشان داد که کتابهای علوم تجربی، اگرچه آیات اندکی را به عنوان مقدمه بعضی فصول آوردهاند، اما این مقدار از آیات و نیز انتخاب برخی آیات به درستی صورت نگرفته و اهتمام بیشتر متخصصان علوم تجربی و علوم اسلامی، برای تبیین بهتر آیات قرآن کریم و آشنایی دانشآموزان با اعجاز قرآن کریم نیاز است.