شناسایی فرصتهای صادراتی محصولات کشاورزی ایران در چارچوب مدل پشتیبانی تصمیم
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد بین الملل، گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه ، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت بازاریابی، گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه ، ایران
doi
10.30495/jae.2023.29810.2317چکیده
مقدمه و هدف: شناسایی و تعیین بازارهای هدف یکی از عمدهترین راهکارهای متنوع سازی صادرات غیرنفتی و دستیابی به بازارهای جهانی است. گسترش بازارهای صادراتی، با توجه به کاهش درآمدهای حاصل از صدور نفت و نوسانات شدید آن، به منزلهی یکی از استراتژیهای مهم کشور مطرح است. بخش کشاورزی سهم قابل توجهی در صادرات غیر نفتی کشور طی سالهای اخیر داشته است. اما عدم شناسایی دقیق بازارهای بالقوه صادراتی، توسعه صادرات این بخش را با چالشهایی مواجه کرده است. بر این اساس هدف از این مطالعه شناسایی و رتبه بندی بازارهای هدف بالقوه محصولات کشاورزی صادراتی ایران است به گونه ای که بتوان بازار- محصولهای بالقوه صادراتی در این بخش را شناسایی و اولویتبندی نمود. مواد و روشها: در این پژوهش، از مدل پشتیبان تصمیم و اجرای یک فرآیند غربالگری چهار مرحله ای با استفاده از نرم افزارهای Excel و Access و برنامه نویسی در محیط نرم افزار SQL استفاده گردید.یافته ها: فرصتهای صادراتی واقعبینانه مربوط به نه محصول (1) سایر آجیلها (2) خرما، انجیر، (3) انگور (4) خربزه، هندوانه (5) سیب و گلابی تازه (6) زنجبیل، زعفران، زردچوبه، آویشن و سایر ادویه ها (به استثنای فلفل) (7) شیرینی جات قندی حاوی کاکائو ، شامل شکلات سفید (8) نان، شیرینی، کیک، بیسکویت و (9) سایر سبزیجات تهیه شده یا نگهداری شده اما منجمد نشده می باشد.بحث و نتیجه گیری: بر اساس یافتههای تحقیق، قسمت اعظمی از فرصتهای صادراتی ایران در بخش کشاورزی با سد مهمی به نام نرخ تعرفه مواجه میباشد که با توجه به پایین بودن قدرت رقابتپذیری محصولات کشاورزی به دلایلی همچون (الف) پروتکل های بهداشتی و ایمنی غذایی (ب) لجستیک و (ج) بستهبندی و تبلیغات، صادرات آنها را با مشکل اساسی مواجه میکند. بر این اساس توصیه میشود، وزارت صمت به عنوان متولی بخش تجارت در ایران به توسعه موافقتنامههای تجاری دوجانبه و چندجانبه با کشورها (خصوصاً بازارهای هدف بالقوه شناسایی شده در این تحقیق) بپردازد. یکی از مهمترین کاراییهای موافقتنامههای تجاری کاهش نرخ تعرفه و حذف موانع غیرتعرفهای برای محصولات صادراتی ایران میباشد. .