مقدمه‌ای بر آموزش دین و فلسفه؛ تأملی در انواع پرسش‌ها و پاسخ‌های کودکان دختر و پسر گروه سنّی 12-13 ساله

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه مبانی تعلیم و تربیت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران،‌ ایران.

doi
10.22034/riet.2023.14927.1201
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی انواع پرسش‌ها و پاسخ‌های کودکان دختر و پسر گروه سنّی 12-13 ساله بود. این پژوهش در پارادایم کیفی انجام شد. گردآوری داده‌ها به روش مصاحبه عمیق با 249 کودک انجام شد که در آن افراد مورد مطالعه به شیوه هدفمند و با توجه به اصل نمونه‌گیری با حداکثر تنوع انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوای قیاسی با رویکرد توصیفی- تفسیری استفاده شد، و واحد تحلیل، هر پرسش و هر پاسخ بود. نتایج نشان داد که کودکان پرسش‌های زیاد و متنوعی در بسیاری از حوزه‌های علوم بشری مطرح می‌کنند؛ با این حال بیشتر پرسش‌های کودکان در زمینه دین است. فلسفه نیز جزء چهار حوزه اولی است که کودکان در آن پرسش مطرح می‌کنند و پرسش‌های فلسفی کودکان در این گروه سنّی در قلمروهای هستی‌شناسی، مابعدالطبیعه، معرفت‌شناسی و فلسفه دین قرار داشتند. بررسی پاسخ‌های کودکان حاکی از آن بود که کودکان در ارائه پرسش‌ها از پاسخ‌ها مستقل‌تر عمل کردند و در ارائه پاسخ‌های خود بیشتر متأثر از مطالب مندرج در کتب درسی خود بودند. به‌طور کلی دختران در ارائه پاسخ‌های خود دقیق‌تر و دارای فن بیان بهتری بودند، از توضیحات بیشتری استفاده می‌کردند و نسبت به مفاهیم و موضوعات مورد پرسش، آشنایی بیشتری داشتند.